Tekstgrootte

Een doorsnee huis, een doorsnee gezin met een zoon van 19 en een dochter van 21. Een middenklasser voor de deur in De Blaak. Niets wijst er op dat hier Tilburgs meest besproken politicus woont. Of het moet die bewakingscamera zijn, want Hans Smolders is wèl op zijn hoede. De vermaledijde politicus, lijsttrekker van LST (Lijst Smolders Tilburg), landelijk bekend als de chauffeur van wijlen Pim Fortuyn, weet dat hij voor- en tegenstanders heeft.

In één raadsperiode was hij de motor achter het vertrek van burgemeester Vreeman en van de wethouders Janssen en Backx, stelde hij het nut van de dienstreizen van het college aan de kaak, hekelde hij het teveel aan vertrouwelijk overleg en haalde hij zijn gelijk in Den Haag over onterecht uitgekeerde wachtgelden aan vertrekkende, gepensioneerde raadsleden.

Dat liegt er niet om.

Anderzijds veroordeelde de rechter hem voor het lekken uit vertrouwelijk beraad. Het hoger beroep loopt nog. Andere tegengeluiden zijn: onparlementair in woord en gedrag, onbetrouwbaar, onberekenbaar, negatieve invloed, denken in complotten en sinds kort ligt er de zware beschuldiging van corruptie.

Dat liegt er evenmin om.

Is Smolders een man van uitersten? Tijdens dit interview, dat vóór zijn woedeuitbarsting over de media is afgenomen, trekt een veelheid van gemoedswisselingen voorbij. Hij is charmant en beminnelijk, toont venijn, sneert, wordt woedend, maar krijgt ook tranen in de ogen. Dat laatste als het gaat om uitsluiting en de impact van de politiek op zijn leven. Smolders weet dat hij agressie oproept. Toch gaat hij door, ondanks lichamelijke klachten. ,,Het is alsof hij dit móet doen”, zegt zijn vrouw Jacqueline. Zijn stokpaardjes? In zijn woorden: de verziekte politiek, onder de maat presterende politici en het old boys network dat elkaar de hand boven het hoofd houdt en dat anderen uitsluit. Veelgebruikte woorden: onbekwaam, onbetrouwbaar, zakkenvullers, graaiers, onverantwoorde geldsmijterij, leugenachtig, tendentieus, onnozel wanbeleid, achterkamertjespolitiek.

Er zijn mensen die dat schelden vinden.

,,Ik sta helemaal achter die woorden. Dit is een optelsom van honderden uren debatteren in vier jaar tijd. Als je al die jaren de geldverkwisting en het wanbeleid voorbij ziet komen, dan is dat niet zo raar hoor. Maar ik scheld nooit iemand uit. Ik heb nooit 'hé klootzak' gezegd of denigrerend over Vreeman gesproken, bijvoorbeeld dat hij niet kan lezen of schrijven.’’ Dat laatste suggereerde SP-wethouder Jan van den Hout begin december over Smolders.

Wat is dat wanbeleid?

,,De wachtgelden, jaarlijks 475.000 euro subsidie voor toneelclub Vreeman, dienstreizen van het college, het geldverslindende Theater MIDI, de Cityring, machtsmisbruik van vertrouwelijkheid. En nu die beschuldiging van corruptie. Ik moest dienen als Vreemans bliksemafleider voor het rapport van de raadsenquête over MIDI.”

U zou geld en een baan voor uw vrouw hebben gevraagd in ruil voor de LST-stemmen voor de mall. U ontkent. Wat is er nou écht gebeurd?

Cynisch: ,,Ja ik heb natuurlijk 75.000 euro gehad. Waar heb jij het nou over met je: hoe zit het nou écht?"

Op de avond dat Vreeman aftrad, hebt u dat niet keihard ontkend. U hebt steeds gezegd dat u iets wilde uitproberen.

,,Ik heb niks uitgeprobeerd. Ik wilde er achter komen wat de gunst was die Vreeman kreeg van de Amerikaanse projectontwikkelaar Roud, want daar was ik wel achter. Roud wilde dat niet zeggen en toen heb ik gevraagd of ‘dat’ ook mogelijk was voor andere partijen. Vreeman zegt dat hij op 3 juli de kostenoverschrijding van MIDI niet aan de raad wilde melden omdat hij met een corrupt raadslid zat en een bestuurlijke chaos wilde voorkomen. Ik heb pas op 3 september met Roud gesproken. Moet jij me eens uitleggen hoe hij twee maanden tevoren kan weten dat ik corrupt ben.”

Hoe komt het dat Roud in Tilburg vertelt dat u geld wilde?

,,Het enige dat ik kan bedenken is dat Vreeman heeft gezegd dat hij zijn best zal doen voor de mall, op voorwaarde dat de ander dan ook iets voor hem doet: namelijk Smolders beschuldigen. Roud en Vreeman hebben een deal gesloten.”

Wat wordt de uitkomst van deze affaire?

,,Dit wordt geseponeerd.”

Als ik in uw schoenen stond, had ik de volgende dag Vreeman aangeklaagd voor smaad.

,,Hij heeft het in de raadszaal gezegd, niet buiten de raadszaal. Je bent onschendbaar in de raadszaal. Ik heb hem gevraagd die beschuldiging te herhalen buiten de raadszaal, maar dat doet hij niet. Dat bedoel ik nou. Ik vind het kwalijk dat zo’n man een mooi afscheid krijgt. Zo iemand hoort geen bestuurlijke functie meer te krijgen. Dit is nou net waar Nederland aan kapot gaat, dit soort bestuurders.”

U beschuldigt Vreeman van grote scoringsdrift?

,,Ik wil het er niet meer over hebben. Ik wil het hebben over wat goed is voor de stad en dan moet je niet meer praten over Vreeman.’’

Wat is goed voor de stad, wat is uw visie?

,,De ontwikkeling van de Spoorzone is essentieel. Een mooie centrale plek om te wonen, met hoogbouw, werkgelegenheid, kantoren én vooral onderwijs. Met onderwijs komt jeugd in de stad en dat is weer goed voor de horeca, voor de winkels, voor het leefklimaat. We moeten het plan van Fontys omarmen en daar een campus neerzetten. We moeten investeren in de juiste partners voor de stad: in het onderwijs, in Interpolis, in ondernemers en niet in Adje-theaters van 10 miljoen euro of een Zuidelijk Toneel.”

U wilt geen geld uitgeven aan cultuur?

,,Dat zou absurd zijn, want in de zesde stad van het land hoort een schouwburg, een NWE Vorst. Maar bedenk wat je wilt voordat je de NWE Vorst gaat verbouwen. Ga dan geen geld stoppen in MIDI en in nog meer cultuur in de Spoorzone. Als kunstenaars een toegevoegde waarde hebben voor de stad, zou ik toch wel gek zijn om ze weg te saneren? Maar gesubsidieerd volk dat zich kunstenaar noemt en dat te lam is om gewoon te gaan werken, daar moeten we vanaf. Ik ben niet tegen vernieuwing, maar wel tegen de extra bouwlaag op de Tivoli-garage van 25 miljoen euro. Als je nou eens de onderkant uit die parkeergarage haalt zodat de mensen in de Interpolistuin kunnen. Met in de tuin een podium voor alle kunst- en cultuuropleidingen waar ze zo hun dingetje kunnen doen. Maak er iets leuks van, dan krijg je bij de doorgang de winkeltjes vanzelf.”

Is er eigenlijk in uw ogen wel iets gelukt in de stad?

,,De woningbouwcorporaties verdienen een pluim. Ik heb de naam overal tegen te zijn, maar ik zeur niet om te zeuren. Ik gooi altijd met feiten, niet met modder. Ik ben altijd honderd procent zeker van mijn zaak. Want als ik een fout maak, halen ze me meteen onderuit. Ik ben wel confronterend geweest.”

Hoe staat u tegenover allochtonen?

,,Hetzelfde als tegenover Nederlanders. Je moet mensen benaderen om wie ze zijn en je mag mensen niet tegen elkaar uitspelen. Islamitische scholen? Ik ben er niet voor want dan komt onderwijs op het tweede plan en het is niet goed voor meisjes. Liever een goede school in de buurt voor iedereen. Maar iedereen mag trots zijn op zijn eigenheid. Ik heb dan ook geen problemen met een moskee, mits ze die zelf betalen en als het past in de omgeving.”

In uw burgerprogramma schrijft u dat u geen politicus wilt zijn. Hoe bent u er in gerold?

,,Ik raakte vanaf 1995 van lieverlee geïnteresseerd in Pim Fortuyn en bood in 2002 aan om vier maanden te helpen. Hij heeft me gevraagd, voor de zeventiende plaats. De LPF won zoveel dat ik totaal onverwacht in de Tweede Kamer kwam. In die tijd zag ik hoe de politiek, zelfs ministers, Pim Fortuyn wegzetten als een racist. Ik zag hoe gemeen politiek kan zijn.”

Smolders zoekt naar woorden... ,, Zo gauw iemand een bedreiging wordt voor de macht, zie je hoe ziek de politiek is, Wat daar in het groot is gebeurd, is hier in het klein gebeurd: liegen en bedriegen om de macht te behouden.”

Welke impact heeft de moord op Fortuyn gehad op uw leven?

Smolders slikt de tranen weg, zijn vingers tikken gespannen op de tafel. De moord staat hem op het netvlies gebrand, maar vooral het buitengesloten worden raakt hem: ,,Het beeld dat toen geschapen is van Pim, dat probeert men nu ook in Tilburg met mij te doen. Het is echt niet leuk als je vals wordt beschuldigd, of een schreeuwer wordt genoemd. Ik dacht dat zoiets alleen op landelijk niveau gebeurde, maar de plaatselijke politiek is nog veel erger. Als je in de oppositie zit en een gevaar bent voor de zittende macht, gaan ze je buitensluiten. Zelfs bij zaken waar je het logischerwijs over eens bent. Je moest eens weten hoeveel hekel ik heb aan de mores op het stadhuis. Ik moet telkens een knop omzetten.”

Waarom doet u dit uzelf aan, wat bezielt u?

Smolders herpakt zich. ,,Als ik het zou loslaten, zou ik daar geen vrede mee hebben. Als ik dat met Fortuyn niet had meegemaakt, had ik gezegd: zoek het lekker allemaal uit. Hij is ervoor gestorven, dan ben ik minimaal een stukje verplicht om te proberen in het klein te doen wat hij in het groot heeft gedaan. Maar dit is bijna niet te doen. De machteloosheid en de oneerlijkheid hebben krassen op mijn ziel gezet.”

U wilt geen politicus zijn, maar u bedrijft wel politiek.

,,Ik wil samenwerken, ik ben in hart en nieren een volksvertegenwoordiger en geen politicus. Voor mij is dit een tijdelijk iets: ik wil van binnenuit de politiek veranderen. Het is veel belangrijker dat het weer goed gaat met de stad. Dan kan ik lekker afscheid nemen en zeggen: er is iets gebeurd in die stad.”

Eigenlijk moet volgens u in de geschiedenis staan: de periode Smolders was zo gek nog niet...

,,Dat zou niet zo gek zijn, maar eigenlijk maakt het niet uit. Ik reken er niet op.”

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.

Reageren