Ze zijn er nog, nog even. Voor hun opvolging hebben de old boys van Tilburg niet gezorgd. Bewust of onbewust.
Of er in Tilburg een old boys netwerk bestaat?
O ja, welzeker.
Of dat gewenst is?
Nou nee, in diverse kringen niet.
Maar: het fenomeen ontkennen laat het niet verdwijnen.
De invloed van de old boys brokkelt af. De jaren van hun aanvoerders gaan tellen, ze schakelen terug, hun kring dunt uit. Zoveel wordt wel duidelijk uit het onderzoek naar de Top van Tilburg.
De old boys hebben de nieuwe generaties niet of nauwelijks in hun netwerk gevangen. Vraag het ze zelf en de een noemt dit een omissie. De ander zegt dat de dertigers en veertigers van nu domweg meer interesse hebben in het stofzuigen van de huiskamer of in avontuurlijke reizen dan in de agenda van de stad.
Daarmee hebben de ‘oude jongens’ wel, bewust of onbewust, hun eigen houdbaarheidsdatum opgerekt. Ze opereren vanwege het klimmen der jaren vooral áchter de schermen.
Terwijl het eerder hun grote kracht was dat ze die informele invloed konden versterken met een formele machtspositie. Ze waren bestuurlijk én zakelijk én soms ook nog politiek actief.
Het gaat om late vijftigers, en zestigers. Een enkeling oorlogskind, verder vooral babyboomers. Geboren en getogen in Tilburg, of daar lange jaren woonachtig. Ze zijn veelal ondernemer en ondernemend, CDA’er. Het mag op het eerste oog anders lijken, maar in de oude textielstad is de christen-democratie nog diep geworteld.
Losgeweekt van de politieke macht - in 1997 verdween de burgemeesterszetel, in 2008 werd het wethouderspluche verspeeld - bleef het CDA in de samenleving alom vertegenwoordigd. Vooral dankzij het old boys network.
Laten we maar eens wat namen noemen. Als eerste natuurlijk die van Jan Melis. De oude CDA-baas in Tilburg en Brabant, ondernemer en bestuurder, is nog altijd de spin in het web. Hij kan makkelijk mensen bij elkaar brengen. Een nabije partijgenoot is oliebaron Pieter Bogaers. Hij zette zowel de organisatie van Willem II als de hockeyfusie naar zijn hand.
Maken we de kring wat ruimer, dan treffen we Rabo-prominent Piet van Schijndel aan, net als onderwijsbestuurder Frans Slangen (ex-voorzitter KRO) en Mike Leers. Die laatste was tot voor kort CZ-directeur en kwam vervolgens vliegensvlug aan de bak als voorzitter van de Raad van Commissarissen van de Rabobank Tilburg eo. De functie was aanvankelijk gereserveerd voor CDA’s Wim van de Donk, maar die vertrok naar de provincie en wilde als hare majesteits vertegenwoordiger niet betaald bijklussen. Daarom bedankte Van de Donk ook voor de Raad van Toezicht van het St. Elisabeth Ziekenhuis. Uiteraard is het CDA-smaldeel hier weer op sterkte gebracht. Hein van Oorschot, bestuursvoorzitter van de UvT en oud-gemeentesecretaris, is de aangewezen man. Zo werkt het elastische netwerk van ons-kent-ons.
Er worden in de CDA-parochie heus ook ‘andersdenkenden’ geduld, zolang ze maar niet te véél anders denken. Geert Naaijkens bijvoorbeeld, de Tilburgse fabrikantenzoon, oud-fractieleider en huidig voorzitter van de VVD. Eveneens een geziene gast: Wil Versteijnen, transportondernemer. Maar ja, die behoort tot de (volgens Quote) rijkste familie van Tilburg. Die laat je graag meepraten.
Leo Pot wordt ook niet weggewuifd als hij eens mee wil doen. Hij is al jaren een voorname speler in de cultuurwereld. Wie moest MIDI gaan exploiteren van het college? Juist: frisse, jonge ondernemers als Adje en de zijnen. Maar wie kreeg het uiteindelijk in portefeuille? De oude vos Pot.
De netwerkers treffen elkaar op het ereterras van Willem II, bij Rotary of Lions. Binnen de carnavalswereld, de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) of het culturele en zakelijke netwerk Kobra. In diverse raden van commissarissen en van toezicht natuurlijk. Die van Rabo en Elisabeth zijn al genoemd. Betrokkenheid bij het Ronald McDonaldhuis of Peerke Donders doet het ook goed.
In ‘het circuit’ worden niet de beslissingen genomen. Daar ontkiemen wel plannen. Zo krijgt de verbouwing van het Textielmuseum vorm en verwerft de vernieuwing van het Willem II Stadion een plaats op de agenda van de stad.
,,Zo’n reisje van Kobra, waar alleen ‘beslissers’ bijhoren, ontspannen met vrouwen erbij, dat geeft een voedingsbodem die je nergens anders aantreft”, aldus een betrokkene. Afgelopen jaar ging Kobra naar Carthago, Tunesië. Een citaat uit het gemeentelijk overzicht ‘dienstreizen burgemeester Vreeman’: ,,Aan de reis namen 120 personen deel. Doel van de reis was het verstevigen van de onderlinge band en het netwerk van Midden- Brabantse ondernemingen. Er hebben vele onderlinge gesprekken plaatsgevonden.”
Over een jaar of vijf is het gedaan met de old boys. Wat er voor dit netwerk van gelijkgestemden in de plaats komt? Die vraag laat zich nog nauwelijks beantwoorden.
Een toekomstig web gaat door ontwikkelingen in de maatschappij zonder twijfel meer vrouwen en migranten tellen. De nieuwe burgemeester (m/v) zal er bijhoren, net zoals gemeentesecretaris Gabriëlle Haenen en Jan Hamming. Maar geldt dat ook voor bijvoorbeeld de huidige wethouders Joost Möller en Marieke Moorman, voor een netwerker als Jean Pierre van der Meijs?
Vaststaat dat van een homogeen stel nieuwkomers (nog) geen sprake is. Ook dat houdt de toekomst van Tilburg spannend.
Marcel Boogers is bestuurskundige aan de Universiteit van Tilburg.
Twan van den Brand is onderzoeksredacteur bij het Brabants Dagblad.
Zij deden samen onderzoek naar de Top van Tilburg.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
