Het Brabants Dagblad vroeg de lezers naar hun favoriete uitdrukkingen in de Tilburgse taol. Dat leverde heel veel reacties op, variërend van 'appetjoek' tot ‘zôt zoo zuut zat zèèn?’ Een selectie van de 'allerschonste stukskes Tilbörgs' vindt u hieronder.
1. Kèèke
Petra Sannen uit Alphen en M. Kemmeren uit Loon op Zand
‘Kekt ’s of ie kekt, en as ie kekt, nie kèèke!’
2. Hebbe
Roel Zoontjens, Tilburg
'Vrouwen? Ge het ze umdè ge ze moet hebbe, mer ze zèn nie om te hebbe.' ('Zei mijn vader me toen ik verkering kreeg.')
3. Verkettebak
Nelly Meesters, Tilburg
‘Vat bè d'norrigt us unne vörk en unne lepel èùt de verkettebak.’ ('Moest mijn moeder vier keer herhalen toen ze het Duitse vriendinnetje van haar oudste zoon om een vork en lepel vroeg.')
4. Pèèrdeklôote
Rinus Boenders, Tilburg
‘Witte wa stèèrk is, mijnheer den burgemister, soep van pèèrdeklôote!’ (‘Nadat wethouder van Ierlant in de jaren zestig in de gemeenteraad een fantastisch voorstel had gedaan aan burgemeester Becht, reageerde die zuinigjes met ‘dat lijkt me sterk, mijnheer van Ierlant’, waarna de wethouder de burgemeester weer van repliek diende.’)
Reactie van mevrouw Ghering- Van Ierlant uit Bergen op Zoom: ‘Ik heb mijn vader dit inderdaad wel eens horen zeggen, maar zeker niet in de gemeenteraad. Dat onderscheid wist hij goed te maken. Het was een bijzonder geestige man. Als ze hem vroegen hoe hij toch iets voor elkaar had gekregen, antwoordde mijn vader: “Umdè ik un bietje meer vos heb gegeten dan gij.”’
5. Stölperen
A. van Rooij, Tilburg
‘Swels d'n örgel spulde, stölperde-nie over d'n dörpel van de Körvelse kerk.’ ('Eentje waar niemand van boven de rivieren iets van snapt.')
6. Siendereklaos
Ton Pulskens, Goirle
‘Trouwe en siendereklaos speule is de grotste verneukerij dieter bestao.’ (‘Waarschuwde mijn vader na de mededeling dat ik ging trouwen.’)
7. Knaol
Ton Pulskens, Goirle
‘Ut knaol opaon.’ (‘Mijn vader die de weg wees.’)
8. Peut
René Broerse, Middelburg
‘Subiet nèèè, meepesaant kunde gij peut beure menneke, dèweljè.’
9. Schèène
Cees Vermeulen, Waalwijk
‘Juffrouw, zörrigt is dettie afschaajt, hij leej hil de tèèd te schèène.’ (‘Hoorde ik in de jaren zeventig op het Paulus Lyceum.’)
10. Dodskop
Jan van Wees
‘En aanders zal ik mee jouwen dodskop 's twaalf uur komen luien!’ (‘Dreigement van mijn overgrootmoeder uit de Molenstraat.’)
11. Peeschèève
S. Sonnemans
‘Hoe hedde gij dè betaold? Mee peeschèève?’
12. Vraokoewiets
Peter de Bruijn, Goirle
Jaoneke en zijn vrouw zien een paar louwende fietsers recht op een trottoirband afgaan. Zijn vrouw roept : 'Hee, kekkèùt vur dun kaaibaand'. Antwoordt een van de fietsers: 'Vraokoewiets'? Zegt Jaoneke tegen zijn vrouw : 'Verrekt, tsen Russe.'
13. Knèèn
Rob van Mierlo
‘Wè stinkte toch. Ge het zeker et knèèn mee kooi en al op.’
14. Tas
Roland Devriesere, Tilburg
'Hedde gullie een tas thee vur men?'
15. Zat
John Priemus
‘Zôt zoo zuut zat zèèn?’
16. Klôote
Piet van Noort, Zuid-Afrika
‘We klôote mar aon& Tis toch nie aanders!’
17. Kwok
Wil van de Pas
‘Kwok nie zo knap waar, mar wè meer te vertèère ha.’
18. Dè
Anja op 't Hoog
‘Jao, nèè, dè gao nogal.’
19. Jè
Edwin Huijbregts
‘Dè wel jè.’
20. Sjoert
Edwin Huijbregts
‘Sjoert daor.’ (‘Kijk daar.’)
21. Kwokkumhozzik
Frans Hendrickx, Tilburg
‘Kwokkumhozzik.’ (‘Ik wou dat ik hem had, zei ik.’ Een van de uitdrukkingen die ik in de Tilburgse volksbuurten hoorde toen ik als kolenboer tussen 1950 en 1965 werkzaam was.)
22. Bekweeke
Jan Schots, Tilburg
‘Hij stond op ut end van den ekker en ik kossum nie bekweeke krèège.’
23. Appetjoek
Frank Baars
Appetjoek. (‘Ge bent gek.’)
24. Zekketum
N. Stoop, Goirle
'Naa, ettoe zekketum.' ('Nou, en toen zei ik het hem.' Hoorde ik in de jaren zeventig op de Westermarkt de ene vrouw tegen de andere zeggen.)
25. Sjoert
'Sjoert, sjoert, mister, diejen wieko stao te tjolleke!.' ('Kijk kijk, meester, die gek staat te kotsen.' Gehoord van een vriend die onderwijzer was.)
26. Kwatsen
Francien Nijkamp
'Ge moet nie zo kwatsen gij.' ('Overdrijf niet Zo.')
27. Haos
Hein Reijnen, Tilburg
'Ik zè niet gedekt dur unnen haos.' (Als iemand achter zijn vodden wordt gezeten, is dit de reactie richting degene die zo ongeduldig is.)
28. Semmele
Wijnand van den Hoven, Tilburg
'Hé, menneke, lopt nie zô te semmele.' ('Hé, ventje, treuzel niet zo.')
29. Witte
Odilia Couwenberg
'Witte gij't?' (Hoort bij het grapje: 'Het is wit en het staat in de wei: witte gij't?')
30. Hullie
Dorine van Helvert
'Hulliede gullie hullie ok?' ('Jullieën jullie ook tegen hen?')
31. Scheèt
Mieke van Kuijk, Nieuw Zeeland
‘K heb r ut scheèt aon.’
32a. Zikse
P. van Ierland, Tilburg
‘Ao 'k mot zèèke zisse, mee dessut zee zikse.’ (‘Oh ik moet plassen zei ze en terwijl ze het zei, plaste ze.’)
32b. Zèèk
Wim van de Kamp
'Hier zèèk, zisse, mee ze zaat zeek ze.' ('Hier ben ik zei ze, net toen ze ging zitten pieste ze in haar broek.')
33. Thee
Joep Haans
‘Tot thee toe haj bem!’ (‘Hij had werkelijk alles bij zich, zelfs thee.’)
34. Wonders
Pascal Tieman, Santiago de Chile, Chili
'Peerke Donders, Golden Wonders.' (Dit stond vroeger op het standbeeld van Peerke in het Wilhelminapark. Golden Wonders waren zoutjes uit die tijd, bestaan geloof ik niet meer: Is me altijd goed bijgebleven die spreuk.)
35. Unnen aop
'Na zulde unnen aop höre neukuh.' (Als moeder de stoute kinderen bedreigde bij de thuiskomst van vader.)
36. Stroop
Corina Herbergs, Tilburg
'Hek wet vannoe aon of hek stroop onmun kont?'
37. Zeik
Corina Herbergs, Tilburg en Henk van Looy
'Gij maokt menne zeik nie lauw.'
38. Rooi haor
Jac van Loon
'Beter rooi haor op goeie grond as zwart haor op un ezelskont.' (Van mijn oma, geboren in 1862: liever een goeie vrijer met rood haar dan een domoor met zwart haar.)
39. Zopoe
Leon van Ierland, Tilburg
'Zopoe zee, dè hundje dè bet menneke, hurdet.' (Mijn oma zei: dat hondje dat bijt, manneke, hoor je me?)
40. Den os
Rian Vorselaars, Tilburg
'As ut lukt, dan kalft den os.' (Antwoordde mijn vader wanneer hij de vraag kreeg of 't lukte.)
41. Worst
K. Wilthagen, Tilburg
'Ik gao vur un stukske worst, gén hul vérrekeh houwe!' (Antwoord van een vrijgezelle dame op de vraag waarom zij nooit aan een man is gekomen.)
42. Kreugel
Wilbert van Hoek
'Hij rééj méé unne kreugel nun kinkeduut van de kááibáánt.'
43. Jèùn
Francy Neggers Sprang-Capelle
'Slaoj-meej-aaj-mee-jèùn-meej-èrpul!' ('Weet u nu wat wij op maandag eten?')
44. Toelaog
Monique Picocrie, Rosmalen
'Moete gij dur nog wè toelaog op?'
45. Verlore
Monique P icocrie, Rosmalen
'Houde naa onderhaand es op, aanders schup ik oe verlore!'
46. Tuut
Ruud A. van der Valk, Haaren
'Nè, nie slèèpe mee dieje lèruh tuut!' (Werd tijdens het voetballen op straat gebezigd in de richting van egoïstische pingelaars.)
47. Speklasiemenneke
An van Gerwen-de Leeuw, Baarle-Nassau
'Luste gullie daor un sp eklasiemenneke bij ?' (Laatst bezoek van vrienden van boven de rivieren. Gaf ze un lekker bekse koffie en vroeg er dit bij. Ze snapten er niks van.)
48. Stilligge
Corné van de Ven
'Dood zèn is nie errèg, mar ge moet zo verekkes lang stilligge!'
49. Zis
Cees Coolen, Tilburg
'Wé zisse?' 'Ze is zis, zisse.'
50. Kos
Ton Smolders, Hilvarenbeek
'Astniekandankannutnie, mar het kon dus ut kos.' (Hoorde ik iemand antwoorden op de vraag of de man zijn huis wel had kunnen betalen.)
51. Aaier
Louis Sparidans, Grave
'Kom d'om d'aaier?' (Vraag van een boerin die aan huis eieren verkoopt.)
52. Ongaans
Marianne Hermans
'De's oe eige ongaans frêête.'
53. Askruiske
Roland Devriesére
'As ge oe askruiske veertig daogen op oe kop laot stoan, krède un nieuw pak.' (Belofte van meneer pastoor uit de jaren veertig, dacht ik.)
54. Kwallo
Joep Haans
'Appelsoenen en citrinen een kiertje de kwallo.' (Marktkoopman trekt de aandacht.)
55. Liegde
Marja Mutsaers
Agge doet wè ge zegt, dan liegde nie
56. Krèùske
Marja Mutsaers
Ieder huuske hét z'n kruuske!
57. Sebiet
Eduard Lieuwma
Sébiét kredde op oe sodemieter (‘zee onze pa, als we nie goed opppaaste’)
58 Snapte
Henry Snelders
Snapte nie !? (‘in elk geval de meest gehoorde uitdrukking in het Tilburgs’)
59. Sunt
Piet van Laarhoven
Sunt? Goei botter on oew kont smèère en zelluf dreug brood knaawe, des sunt
60. Mèùkel
Ad Peffer
Och ik mèùkel mer zon bietje aon
61. Kiendjes
Alexander van Venrooij, Amsterdam
Gij zet oak nie krek ander kiendjes ( ’je bent gek’)
62. Tramsegaar
Coby van Esch, Tilburg
Iemand un tramsegaar geven (‘Iemands hoofd met de kneukels flink masseren. In mijn jeugdjaren heb ik deze uitdrukking regelmatig gehoord. Ik was hem al weer bijna vergeten, maar het kwam onlangs op een verjaardag ter sprake toen we 't over de Tilburgse taol hadden.’)
63. Jissis
Peter Maas, Tilburg
Jissis vaon Meraante (‘’oftewel ‘Jesus van Maranthe’, een uitdrukking die vaak gebruikt werd als je iets heel bijzonders of iets heel ergs vernam of bijvoorbeeld een artikel van de krant dat veel los maakte!)
64. Ooit
Ad en Toos Kools
Ge wit ooit nooit nie
65. Nòòt
Carlo Reinacher
‘Wegge ok doet, ge doet ut nòòt goed’ (‘Komde te laot op oew wèrk, dan gifde un slecht vurbild, komde te vruug dan bende blij degge thùis weg zèèd, Blèèfde overwèreken, dan bende unne uitslover, gaode precies op teèd weg, dan hedde gin hart vûr de zaok. Hedde overleg dan kunde zelf nie beslissen; doede dè nie dan bende èègewèès. Roepte iemand apart dan schepte un onderonsje, doede dè nie, dan bende onpersòònlijk. Bende oardig dan wilde d'n getapte man of vrouw zèèn, haauwde afstand dan hedde verbilding. Komde mee nuuwe ideeën dan bende unne nuuwlichter, mar agge ze nie hèt, gaot er niks van oe ùit. Laote un aander iets vur oe doen dan bende unne afschuiver, pakte ut zelf aon dan zèède èègegereid. Haauwde oe èège stipt aon de vurschriften, dan bende laastig, ache ut nie doet dan bende unne slappeling. Hedde succes dan hedde aaltij al geluk gehad , lôôpt er iets mis dan wit iederêên 't oe te vertellen. Mar ache dôôd zèèd, dan waarde zôôôôône meens !)
66. Passaantkèèr
Jan van Wees
" Hee, hee: de passaantkéér rijen!!" ('Niet met lege handen heen en weer lopen!!. Bijvoorbeeld, bij thuiskomst meteen de lege kliko op de plaats zetten. Korter en krachtiger dan op z'n Tilburgs had ons moeder het nooit kunnen zeggen.)
67. Zwèège
Wies van Poppel Hamers, Tilburg
Zwèège en wèès kèèke!
68. Kaai
Gerard van Vugt
Unne kaai in de waai en slaoi mee éérpels
69. Begosse
Gerard van Vugt
Kwo desse begosse. Dè wosse, asse mar kosse
70. Klossenbak
C. van Veen, Kaatsheuvel
Wè zedde toch unne verdomde klossenbak
71. Laaikes
Maria Dekkers, Tilburg
Brengt us un lirke, d'r ligge hier laaikes ('hoorde ik jaren geleden een brandweerman roepen die het eerst naarboven ging bij een schoorsteenbrandje in de Heuvelstraat')
72. Vèùl
A. van Wees, Tilburg
Gewaase vèùl is nie vies ('zei ons moeder zaliger als er iets met vlekken uit de was kwam')
73. Vatte
Nelly Meesters, Tilburg
Ik ben us efkes weg. Ik gao ur ene vatte (van een caféganger) .
74. Taauwhoer
Karel Foolen
Törgel, taltaor, taauwhoer ('hoort sinds pastoor Schilder voortaan ook 'tangelusgelui' bij.)
75. Niks
Gerard
Witte wè ge kunt? Niks kunde. Dè kunde. ('Gezien op een prent van Cees Robben: stevige vrouw kwèèkt tegen haar man met twee zere duimen. Op de vloer ligt een schilderij met gebroken glas'.)
76. Kèk mar
John Bruurs
Kèk mar wè ge doet
77. Schabbeliermedollie
Gerrit de Bruijn, Geldrop
Dees is mèn schabbeliermedollie
78. Sebiet wel
Christa van Neijhof-Stakenburg, Waalwijk
Na nie, sebiet wel ('van mijn vader geleerd').
79. Andersumse
Pieter
Une andersumse ('een gespiegeld onderdeel, bijvoorbeeld een links- of rechtsdraaiende deur').
80.Wieske Snuf
Paul van Ierland, Tilburg
As ge wè wilt drinken dan gaode mar naor Wieske Snuf, die hee un hundje dè piest veur vèf cent in oew mundje.
81. Knèèn
Louis Schuurkes
Witte knèèn, witte jong ('de appel valt niet ver van de boom').
82. Mik
Ans van den Nieuwenhuijzen, Waalwijk
Agge hier brôod hèt moete daor ginne mik gaon zuuke! ('Men moet tevreden zijn met hetgeen men hier heeft en niet denken dat het elders beter is!')
83.Grèèze
Eric van Berkel, Tilburg
Daor heddum wir oan meej zunne grèèze! ('Daar is me toch die bemoeial weer!')
84. Atij
Wim Hooijen
Ze laage me atij èùt, om dek atij atij zeg.
85. Freet
H. de Kock, Tilburg
Ze is behoorlek freet op d'r dochter' ('ze is behoorlijk trots op haar dochter').
86. Cente
Désirée
Dè kost un poar cente mar dan hedde ok wè.
87. Buhkèèkut !
Frank
Buhkèèkut!
88. Heure
Mark Schellekens
Dè hek van heure zegge.
89. Zon
Perry Hout, Tilburg
As de zon nie schènt, dan schènt ons moeder wel.
90. Gerust
Louis Sparidans, Grave
Gif 's moeder gerust, wè 's vadder ôk gère lust (naar analogie van van een reclamespreuk die een Tilburgse bakker vroeger had).
91. Bedaankt
Joris Geraads
Da ge bedaankt zèt witte war.
92. Van oe aon
Riet Vloemans
Wè kèkte, hè'k iets van oe aon soms?
93. Gewit !
Marleen Staps
Ge wit ot not nie (gebruik ik altijd thuis als we iets kwijt zijn. Mijn man en ik hebben nogal eens de neiging alles te bewaren en met name mijn man kan altijd alles gebruiken, want 'gewitotnotnie. Maar als we het dan later niet meer kunnen vinden, zeg ik altijd tegen mijn man: 'Dè ligt denk ik op de afdeling G van Gewitotnotnie'. Wij hebben thuis een erg grote afdeling G. Onze kasten puilen uit...)
94. Bekweeke
Erus Tijssens
Ik kos um nie mir bekweeke gekregen krège. (Hij heeft me niet meer gehoord) .
95. Naobulk
Piet van Noort, Zuid-Afrika
Bende bang deggedur de vèùle naobulk van zut krèège? (kreeg ik vroeger te horen als ik een bord soep of iets anders afsloeg).
96. Schèète
Jos van Son
Ge moet niet hòòger schèète dan oe kont stao (je moet geen kapsones hebben)
97. Pees
Jos van Son
Dè beschèt de pees (dat geeft de doorslag).
De favoriete uitdrukkingen van de Wè Zeetie-kandidaten
De schonste stukskes Tilbörgs van de Wè Zeetie-kandidaten vindt u op de Wè Zeetie-pagina.
Weet u er nog eentje?
Wat is uw favoriete uitdrukking in de Tilburgse taol? Laat het ons weten door bij dit artikel een reactie te plaatsen.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.



Sorteer reacties


















