DEN HAAG - Ook als de beslissingen door een hoofdkantoor in de VS worden genomen, is een Nederlandse ondernemingsraad niet machteloos. Die conclusie kun je rustig trekken, nu medicijnfabrikant MSD de reorganisatie van dochter Organon vier maanden heeft opgeschort om alternatieven te onderzoeken.
Zie ook:
De ondernemingsraad zette zijn adviesrecht in en wist met hulp van de raad van commissarissen een compromis af te dwingen. Dat is winst voor het medezeggenschapsrecht in Nederland, stelt Leonard Verburg, hoogleraar Arbeidsrecht aan de Radboud Universiteit.
Uitstel betekent nog geen afstel, maar duidelijk is dat de ondernemingsraad wel degelijk invloed heeft kunnen uitoefenen, aldus Rienk Goodijk, hoogleraar aan de Universiteit van Groningen. De ondernemingsraad was naar de Ondernemingskamer gestapt omdat MSD haar niet volgens de regels om advies had gevraagd. Die zaak is nu vier maanden uitgesteld.
”Dat MSD eieren voor zijn geld heeft gekozen, is veelzeggend. De kans op verlies was groot”, stelt Willem Allertz van organisatieadviseur GITP.
Daarbij speelt het bondgenootschap met de raad van commissarissen een belangrijke rol. Het verzet van de commissarissen zorgde voor een tweede verdedigingslinie, waar MSD moeilijk omheen kon. De Amerikaanse moeder Merck heeft de waarborgen in Nederland om de rechten van werknemers te beschermen onderschat, denkt Goodijk. “Sinds een aantal jaren hebben aandeelhouders meer rechten. Maar keer op keer blijkt dat de Ondernemingskamer bij conflicten toch naar het belang van de hele onderneming kijkt.” Als een besluit gevolgen heeft voor Nederlandse werkgelegenheid, dan is de Nederlandse directie gebonden aan Nederlandse procedures en regels. “Daar kun je gebruik van maken”, zegt Allertz.
Verburg vindt de zorg over het globaliseren van het bedrijfsleven overdreven. “Het Nederlanse adviesrecht heeft ook bij internationale bedrijven tanden.” Uit onderzoek van Goodijk vorig jaar bleek dat ondernemingsraden hun bevoegdheden in de praktijk niet altijd ten volle benutten. Deze kwestie toont aan hoe belangrijk het is, dat dit wel gebeurt, zegt hij. Zo mag een ondernemingsraad eenderde van de commissarissen voordragen. “Een onafhankelijke commissaris is goud waard”, zegt Allertz. Vaak benoemt zo’n buitenlandse eigenaar ‘eigen’ commissarissen die vooral de belangen van het moederconcern behartigen.
Het uitstel kan overigens uitdraaien op een pyrrusoverwinning voor de ondernemingsraad. MSD kan de extra tijd gebruiken om beter beslagen ten ijs te komen met hetzelfde voorstel en de raad van commissarissen meer naar zijn hand zetten. Dat is het cynische scenario, zegt Allertz. Maar de eerste veldslag in de oorlog is gewonnen door de ondernemingsraad en de raad van commissarissen. “Dat is belangrijk”, zegt Verburg. “Uitstel is altijd winst.”
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
