Martin Jan van Mourik in de Marktstraat in 'het hart' van Ravenstein. Op de achtergrond Stadsherberg De Keurvorst.foto Ruud Rogier
RAVENSTEIN/NIJMEGEN - Professor notarieel- en privaatrecht aan de Radbouduniversiteit Nijmegen, Martin Jan van Mourik uit Ravenstein, kwam ter wereld in een kroeg, middenin de Tweede Wereldoorlog.
Zie ook:
De basis voor Van Mouriks carrière werd gelegd op de bewaarschool in Ravenstein, waar zuster Aquilina ervoor zorgde dat hij al op jonge leeftijd leerde schrijven en rekenen. Dat hij halverwege de eerste klas van de Jozefschool werd overgeplaatst naar de tweede is meer aan de inspanningen van deze zuster te danken dan aan een uitzonderlijke intelligentie: "Er zijn mensen die denken dat ik heel slim ben, maar dat is een groot misverstand." Het was een voorspoedig begin, maar op het Osse Titus Brandsmalyceum dreigde het mis te gaan. "Gelukkig greep mijn moeder in. Ze zag dat Martin Jantje tucht en een strakke lijn nodig had." En dus verruilde de jonge Van Mourik het ouderlijk huis voor de kostschool van de paters in Venray. "Mijn moeder had veel vertrouwen in de paters: mijn jongere broer, die nu bekend is als de zanger Alex Roeka, ging er ook naartoe. Bij de paters heb ik mijn talenten ontdekt. Op zondag organiseerden zij een Rederijkerskamer, waar leerlingen zich oefenden in spreekvaardigheid. Dat bleek ik heel aardig te kunnen. Dat is me later goed van pas gekomen, want als hoogleraar word je af en toe toch wel geacht je mond open te trekken. Ik ben er ook schoolkampioen kogelstoten geworden. Daar ben ik nog steeds trots op."
Van Venray trok Van Mourik naar Nijmegen, waar hij rechten studeerde en aansluitend promoveerde. Daarna keerde hij terug naar Ravenstein, samen met de vrouw met wie hij nog steeds zijn leven deelt. Ze kregen twee zoons en een dochter. In 1975 werd Van Mourik hoogleraar Notarieel Recht aan de Universiteit van Leiden. Niet naast de deur, maar toch overwoog hij geen moment om te verhuizen: "Het klinkt misschien een beetje bekrompen, maar ik wilde niet dat onze kinderen Hollanders werden. Ik moet er niet aan denken dat ze geen 'Houdoe' zouden kunnen zeggen."
Ravenstein is voor Van Mourik thuis. "Ik vind het fijn om ergens te wonen waar de mensen me kennen. Hier kom ik mensen tegen bij wie ik vroeger in de klas heb gezeten. Als ik ergens binnenkom dan ben ik Martin Jan, niet de professor." Van Mourik was voorzitter van verschillende verenigingen en tot op de dag van vandaag is hij beschermheer van het Sint Barbaragilde, als opvolger van zijn moeder die beschermvrouwe was. "Het is vooral een ceremoniële functie, maar af en toe mag ik een wijs woord spreken en ik loop mee in alle optochten. Ik ben gek op het gemeenschapsgevoel en de warmte die optochten uitdragen." Tenslotte is hij 'president voor het leven' van de Stamtafel, die hij zelf in 1974 oprichtte. Iedere zondag, om kwart over twaalf, het tijdstip waarop vroeger de mis afgelopen was, verzamelt een vaste groep Ravensteinse mannen zich om de stamtafel in De Keurvorst, om een glas te drinken en plaatselijk nieuws uit te wisselen. "Het is ook altijd leuk om samen te zingen. Mijn favoriet is het 'Hoalevuur-lied', dat we vroeger met Sint Maarten zongen. Ik geloof dat niemand meer precies weet waar het vandaan komt."
De titel van de afscheidsrede die Van Mourik vanmiddag in het Nijmeegse Concertgebouw De Vereeniging uitspreekt is 'Recht, rechtvaardigheid en ethiek, in het bijzonder in de notariële praktijk'. Het is een onderwerp dat hem aan het hart gaat, ook buiten die notariële praktijk. "Ik vind niet zo heel veel dingen echt belangrijk in het leven, maar dit wel. Je moet voor jezelf een bepaalde grondhouding hebben op basis waarvan je je leven leidt. Met die ethische grondhouding is het in mijn ogen slecht gesteld in deze maatschappij. Een deugd als 'matigheid' bijvoorbeeld, wie kent die nog? En eerlijkheid, dat is voor mij ook belangrijk. Ik besodemieter nooit iemand. Daardoor zijn er regelmatig mensen kwaad op me, maar daar zit ik niet echt mee. Ik kan bovendien erg goed mijn excuses aanbieden."
Van Mourik is niet van plan na vandaag op zijn lauweren te rusten. Hij begint een eigen adviespraktijk en blijft verbonden aan het kantoor Hekkelman Advocaten en Notarissen, waarvoor hij als notaris werkte. Hij gaat ook door met, zoals hij het zelf noemt, zijn conferencepraktijk: "Ik word vaak uitgenodigd als spreker over ingewikkelde juridische onderwerpen. Daar probeer ik dan op een onderhoudende manier over te vertellen. Mensen stellen zich vaak in op een saai juridisch praatje en ze hebben uiteindelijk pret voor tien. Daar heb ik echt plezier in."
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
