Tekstgrootte

Pas als je dichterbij komt, verschijnen het arbeidershuisje, de boerderij en de 'watertoren' in beeld. Een groep karakteristieke gebouwen waarvan het oudste exemplaar dateert uit het einde van de negentiende eeuw. Als natuurgidsen Frans Peeters, Jan Braat en Willy Janssen van Staatsbosbeheer van boord stappen, praten ze meteen honderduit over het bijzondere complex waar boer De Winter tientallen jaren zijn bedrijf runde. Hij verbouwde er bieten, aardappelen, graan en vlas en huisvestte het nodige vee in de schuur, die tevens dienst deed als opslagruimte.

De mannen kunnen er nog steeds niet over uit. Over het feit dat hun 'broodheer' (de heren zijn namelijk als vrijwilliger in dienst van Staatsbosbeheer) rigoureus de sloophamer wil zetten in de zwarte schuur die overduidelijk integraal deel uitmaakt van dit gebouwengroepje. Te meer omdat het onderkomen al bijna twintig jaar het startpunt vormt van de vele tochten die de natuurgidsen houden in de Biesbosch. Ze zijn diep teleurgesteld en voelen zich aan de kant geschoven. "Het lijkt er wel op dat ze op deze wijze van ons af willen", zegt Braat.

Staatsbosbeheer heeft namelijk een sloopvergunning aangevraagd voor de schuur. De reden van deze stap is het project Zuiderklip, onderdeel van het veelbesproken Ruimte voor de Rivier. Staatsbosbeheer stelt niet over de financiële middelen te beschikken om de schuur te onderhouden. Ook meent de organisatie dat het gebouw geen monument is, geen functie meer heeft en beter kan wijken voor natuur.

Voor het project Zuiderklip zijn al geulen gegraven door polder Turfzakken, het eerste gedeelte van het waterbergingsproject. In fase twee komen de Moordplaat en Lepelaar aan de beurt. Die fase kan pas worden uitgevoerd als er een milieu-effectrapportage is gedaan naar de gevolgen van het binnenstromen van (vervuild) rivierwater uit de Bergsche Maas. De Raad van State heeft dat bepaald naar aanleiding van bezwaren tegen het project.

Rondom het boerderijcomplex zijn de werkzaamheden duidelijk zichtbaar. Vrachtwagens en shovels zijn druk in de weer en hebben net voor het gebouwencomplex een nooddijk aangelegd om dit gebied voorlopig droog te houden. Die werkzaamheden vlakbij de schuur wekken al de vrees van het drietal. "Ze rijden vlak naast de schuur af en aan. Er hoeft er maar eentje 'per ongeluk' even uit te schieten en hij rijdt de schuur plat", aldus Peeters.

Wie een kijkje in de schuur zelf neemt, stuit vanzelf op de belangrijkste reden van hun strijd (de vereniging Behoud Biesbosch, waarvan ze lid zijn, diende een bezwaarschrift in tegen de sloop) voor behoud van de zwarte schuur. Tientallen nesten van de beschermde vogelsoort de boerenzwaluw zitten vastgekoekt tegen het dak en de spanten. Bovendien huist er een kerkuil in het onderkomen, en een rode lijstsoort.

Staatsbosbeheer stelt voor een nestkast voor de uil op te hangen in de arbeiderswoning. "Dat zal misschien nog wel lukken", zegt Braat. "Maar voor de boerenzwaluw is het een heel ander verhaal. Deze vogels komen keer op keer terug naar hun nesten om daar te broeden. Die mogelijkheid verdwijnt in zijn geheel. De boerenzwaluw heeft het sowieso al zwaar de afgelopen jaren. Ze hebben steeds minder plek om te broeden en de populatie is al met driekwart afgenomen", aldus Braat. Björn Seegers van Staatsbosbeheer laat echter weten dat er nog genoeg andere gebouwen in de Biesbosch zijn waar de boerenzwaluw zijn intrek kan nemen.

De natuurgidsen wijzen erop dat het niet de eerste keer is dat er een sloopvergunning wordt aangevraagd voor de schuur. In 2005 boog de monumentencommissie van de gemeente Drimmelen, waaronder het gebied valt, zich al eens over dit verzoek en wees het af. "De monumentencommissie is van mening dat het geheel van drie gebouwen (...) als een complex gezien moet worden wat betreft gemeentelijk monument. Het geheel is van cultuurhistorische waarde", zo valt in het toenmalige oordeel te lezen.

Bovendien onderschrijft de commissie dat er door de sloop behuizing van beschermde diersoorten verloren gaat en dat het onderkomen wordt gebruikt voor excursies. "Handhaving van de schuur geeft geen problemen voor de uitvoering van de plannen met betrekking tot de Zuiderklip. Sloop is geen noodzaak." Om af te sluiten met de zin dat er samen met de vrijwilligers bekeken moet worden hoe hem te behouden.

Seegers stelt echter dat er heel veel gebouwen in de Biesbosch zijn en er in dit geval voor gekozen is het te slopen. "We achten het algemeen belang (het plan Zuiderklip, HvI) groter dan het individuele belang. Het valt te prijzen dat onze medewerkers zich er zo sterk voor maken. Dat houdt ons ook scherp. Maar in dit geval maken we een andere keuze."

Een woordvoerder van de gemeente Drimmelen laat weten dat er nog geen besluit is gevallen over de sloopaanvraag voor de zwarte schuur.

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.

Reageren