Tekstgrootte

Want zo ongeveer ging het in 1985, na de voorlaatste restauratie. En toen bleek de Sint-Jan in 1998, dertien jaar later dus, alweer aan een grote restauratie toe. "Maar overál in Nederland ging het toen zo. Er werd niet vooruit gekeken."

Een 'diner en de mis met drie heren' bij de afsluiting van de restauratie wil Sturm eind 2010 ook wel, zegt hij. "Maar niet om vervolgens tevreden achterover te leunen." De architect heeft een omvangrijk onderhoudsplan opgesteld. Dit kost gemiddeld zo'n 775.000 euro per jaar, bijna twee keer zoveel als de afgelopen tien jaar (naast de restauratie) jaarlijks aan onderhoud is uitgegeven. Het plan moet voorkomen dat binnen enkele tientallen jaren het kerkbestuur opnieuw voor voldongen feiten wordt gesteld en plotseling een (veel duurdere) grote restauratie noodzakelijk blijkt. De huidige restauratie begon in 1998 met het vervangen van natuursteen aan de gerfkamer naast de Sacramentskapel. "Daarna zijn we verder gegaan met de hele kooromgang. Uitgangspunt was een duurzaamheid van vijftig jaar. We zijn echter niet alleen beschadigde delen gaan vervangen, maar ook preventief gaan ingrijpen. We hebben alles vervangen waarvan we verwachtten dat het minder dan 50 jaar goed zou blijven." Het noordertransept was een heel ander verhaal. "Daar waren al tientallen jaren problemen met steeds andere stukken natuursteen die vervangen moesten worden. Het bleek daar structureel fout te zitten, doordat ijzeren doken roestten. We hebben de natuursteen van de hele gevel gedemonteerd, en zijn nu weer aan het opbouwen. Zoiets is in Nederland nog nooit gedaan. Het transept kan straks weer honderden jaren mee." Inmiddels is ook de middentoren aangepakt, en is (als toegevoegd project) begonnen met het zuidportaal en de zuiderzijbeuk.

De eerste jaren na 2010 zal er niet zo heel veel hoeven gebeuren. Maar Sturm voorziet op langere termijn wel problemen waar beter tijdig op ingespeeld kan worden. "Aan de noorderzijbeuk zijn we nu niet toegekomen. Daar is ook nog niet zoveel schade. Maar het is verstandig daar over een jaar of tien wél wat te doen aan onder andere luchtbogen en het glas-in-lood. Hetzelfde geldt voor de leien daken van het schip. Die zijn 70 jaar oud en kunnen zo'n 80 jaar mee. Voorts houden we er rekening mee dat vanaf 2020 alle 96 luchtboogbeelden weer moeten worden vervangen. Daarnaast hou je nog het gewone onderhoudswerk: de goten schoonhouden, de ramen dichthouden, het lood- en leiwerk repareren."

Er is nu een begroting gemaakt voor achttien jaar, drie keer de zesjarige termijn van de nieuwe onderhoudsregeling (BRIM) van het rijk. "Na 2010 betaalt het rijk nog maar 108.000 euro per jaar. Het ziet ernaar uit dat provincie, gemeente en Stichting Nationaal Monument Sint-Jan samen wél de helft gaan betalen van die 775.000 euro, maar dan komen we nog elk jaar 279.000 euro tekort", rekent kerkbestuurslid Herman Lerou voor. Lerou wil onder andere kamerleden gaan benaderen voor meer rijkssteun. Ook al om de aan de Sint-Jan opgeleide vakmensen aan het werk te houden en opgedane kennis niet verloren te laten gaan. "Er moet een mechanisme komen dat zorgt voor instandhouding van de Sint-Jan", zegt Sturm. "Weet je hoe ze het bij de Dom van Keulen doen? Die is wel een stuk groter, maar daar hebben ze elk jaar 4 miljoen euro beschikbaar. Ze zijn op één plek begonnen met restaureren en werken van daaruit de hele kerk rond. En als ze klaar zijn, beginnen ze weer opnieuw. Er staat altijd een stukje in de steigers."

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.

  Sorteer reacties

Reageren