Chirurg Koop Bosscha (l) en patholoog Hans van der Linden: 'Ook Engelse ziekenhuizen tonen nu al interesse.' foto's Maikel Samuels
DEN BOSCH - De strijd tegen kanker gaat door, ook in Den Bosch. Want waarom komt dikke darmkanker in tot dertig procent van de gevallen terug na een operatie? Dat de kans bestaat is bekend, maar hoe frustrerend en moeilijk is het: de strijd tegen kanker overwinnen en een paar jaar later horen dat de ziekte weer terug is. En hoe frustrerend is het ook voor artsen, vooral omdat ze in veel gevallen niet weten of en waar ze iets over het hoofd hebben gezien.
Neem dikke darmkanker. Uit onderzoeken blijkt dat wanneer een darmtumor en het omliggende weefsel met succes operatief zijn verwijderd, in tot dertig procent van de gevallen de ziekte toch terugkeert. Bijvoorbeeld met uitzaaiingen in longen of lever.'Kennelijk missen we iets', bedacht ook chirurg Koop Bosscha van het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) zich een aantal jaar geleden. "Het klopt niet. Je denkt dat je al het nodige hebt gedaan, maar toch blijkt dat niet zo te zijn."
Voor Bosscha reden om er samen met zijn collega's – onder meer patholoog Hans van der Linden – de schouders onder te zetten en een onderzoek te beginnen. Ook de vermaarde chirurg en kankeronderzoeker Cornelis van de Velde van het Leids Universitair Medisch Centrum, gespecialiseerd in grootschalig onderzoek, haakte aan.
Een vermoeden was er bij de start al wel. De onderzoekers dachten dat er een verband zou kunnen zijn tussen hele kleine uitzaaiingen in omliggende lymfeklieren en het terugkomen van de dikke darmkanker. Naar die klieren werd kennelijk nog niet goed genoeg gekeken. Door blauwe vloeistof rondom de tumor te spuiten en vervolgens veel kleinere 'plakjes' van de direct omliggende blauwe klieren in het laboratorium nog nauwkeuriger te onderzoeken, kunnen veel kleinere uitzaaiingen beter worden waargenomen (zie foto).
Zouden patiënten die deze kleine uitzaaiingen hebben met chemotherapie behandeld worden, dan zou de kans op terugkeer van kanker een stuk kleiner kunnen zijn, betogen de onderzoekers verder.
De vermoedens van het onderzoeksteam zijn tot nu toe steeds bevestigd. Als de direct omliggende 'blauwe' lymfeklieren schoon zijn, is ook bijna altijd de rest van de klieren schoon, bleek bij proefonderzoek onder zeventig patiënten. Nu moet het onderzoek nog herhaald worden bij een veel grotere groep patiënten. Ook moet blijken of chemotherapie bij hele kleine uitzaaiingen het gewenste effect heeft.
De studie wordt binnenkort over het hele land 'uitgerold'. Zo'n 3500 patiënten – die vooraf toestemming geven – doen mee.
De helft van degenen waar de hele kleine uitzaaiingen in de lymfeklieren worden aangetroffen krijgt chemo, de andere helft niet. Van der Linden: "We moeten vergelijkingsmateriaal hebben. Patiënten die meedoen weten vooraf niet of zij wel of geen chemo zullen krijgen, dat wordt na de operatie door loting bepaald." Patiënten die grote uitzaaiingen hebben, krijgen altijd chemotherapie.
Na drie jaar wordt bekeken hoe de patiënten er aan toe zijn. Ook de patiënten die de hele kleine uitzaaiingen niet blijken te hebben worden gemonitord. Bosscha: "Het kan zijn dat we het toch niet bij het rechte eind hebben. Maar dan is in elk geval een vraag beantwoord die al lang leeft."
Het onderzoek krijgt in medische kring brede steun. Slechts twee Nederlandse ziekenhuizen hebben hun medewerking nog níet toegezegd. "Overal wordt gezien dat er iets moet gebeuren", zegt Bosscha. Het onderzoek onder de 3500 patiënten die geopereerd worden aan dikke darmkanker start binnenkort.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
