Het was een kwade dag in 1988 waarop Aden Farah Somalië verliet. Het oorlogsgeweld kwam nader, berichten over moord en verkrachting rukten op. De 20-jarige Aden was 's ochtends gewoon naar school gegaan, weldra zou hij loodgieter zijn.
Maar die middag deelde zijn vader mee dat hij het land uit moest, en wel nú, het werd vooral voor jonge mannen te gevaarlijk. Het was een boze droom waaruit de jonge Somaliër, eenmaal in een asielzoekerscentrum in Friesland, amper kon ontwaken. Tot hij daar Khadra ontmoette, een vier jaar jongere Somalische die net als hij was opgegroeid in de stad Hargeysa. Het verliefde stel besloot, losgescheurd van al hun banden, de knop om te zetten en hier zelf een gezin en toekomst op te bouwen. Hun beginkapitaal: een fiets en 200 gulden.
Is het de ondersteuning geweest van een familie uit Veghel die zich hun lot aantrok? Of was het vooral hun eigen ambitie? Zeker is dat Aden en Khadra, anders dan menige andere Somaliër in Nederland, kunnen zeggen dat ze hier zijn geslaagd. "Weinig opleiding, dus hard werken", zegt zij. Zijn motto: "Gaat er een deur voor je dicht, dan kan er altijd wel een andere open." Als hij om half vijf thuis kwam van zijn eerste baantje bij groothandel Sligro in Veghel, nam zij de fiets over om te gaan schoonmaken.
Dat doet ze nóg en met plezier. Hij heeft zich ondertussen opgewerkt bij de Sligro waar hij nu leidiggevende 'food intern transport' is. Met hun dochters Nagad (17) en Marjam (13) bewoont het stel inmiddels een fraaie woning in een lommerrijke Veghelse wijk.
Daar rijpte een dubbel plan: voor een bezoek aan hun moederland waar inmiddels hun beider ouders begraven liggen. Maar ook: iets doen voor Balleh Abbane, een nog steeds amper ontwikkeld dorp op de grens van Somalië en Ethiopië waar Adens gehele familie is geworteld. Met weemoed heeft hij vrouw en dochters verteld over de vele zomermaanden die hij er tussen grootvaders kamelen en koeien doorbracht.
Mede dankzij de hulp van Sligro-topman Abel Slippens heeft de wens 'om iets te doen' al gestalte gekregen. Slippens onderhoudt nauwe contacten met het Liliane Fonds en was ook bereid tot financiële ondersteuning. Een zogenoemde mediator van het Liliane Fonds in Somalië trok naar Balleh Abbane en hoorde van de bijeengeroepen dorpsoudsten waarmee ze het meest geholpen zouden zijn: een waterput om de 2.500 huishoudens dichtbij van schoon water te verzekeren. De aanleg van de 2.500 euro kostende voorziening is momenteel in volle gang.
Deze maand komt het allemaal samen. Momenteel maakt het gezin een reis van vier weken naar Djibouti en Somalië. Een combinatie van vakantie, avontuur en weerzien waar ze al maanden vol van zijn.
De meisjes verheugen zich op de blauwe zee en het witte strand die hun vader hen voorgespiegeld heeft. Dekken zijn idyllische verhalen over de feloranje ondergaande zon bij Balleh Abbane, de druppels die na een regenbui als diamantjes het landschap doen schitteren, en de pure geuren van frisse groenten en verse vis nog bij de werkelijkheid van een door de oorlog zwaar gehavende streek?
Nagad is nieuwsgierig naar alle neven en nichten. "Ik moet met gebaren praten, maar het voelt wel als familie", verwacht ze. "Een ander klimaat, ander eten, andere gewoonten." Marjam hoopt dat ze eraan kan wennen.
Toch zal de overgang ook voor hem en zijn vrouw een shock zijn. Hier zijn ze al ver van de vaak traditionele Somalische gemeenschap komen staan, met zijn gescheiden omgang tussen mannen en vrouwen. "We zijn zelf halve kaaskoppen geworden", stelt Aden met een lach vast. Altijd doelgericht en door de tijd geregeerd." Op de dag dat bij Nagad op school een taalachterstand werd geconstateerd, werd Nederlands tot huis-
taal verheven. "Ik krijg nu geen Somalische zin meer uit mijn mond zonder een paar Nederlandse woorden nodig te hebben", zegt Aden.
Er komen veel emotionele momenten, weten ze. Het weerzien met de stad waar Aden en Khadra opgroeiden; met Adens zus, het enige lid van het gezin dat nog leeft. Maar Aden leeft bovenal toe naar het bezoek aan de begraafplaats in Balleh Abbane waar zijn ouders liggen, temidden van heel veel familie. "Het is allemaal over de telefoon gegaan, nu wil ik echt afscheid nemen, met mijn gezin."
En als het goed is, wordt de waterput voltooid als ze daar zijn. Neen, Aden heeft geen enkele behoefte 'als een soort koning een lintje door te knippen'. Sterker; geen dorpeling zal weten dat hij er iets mee te maken heeft. Want dan zou zijn familie het recht op de pomp kunnen gaan claimen, wat een hoop gedonder kan opleveren met de verschillende clans. "Maar wel mooi om dan 'toevallig' daar te zijn."
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
