Zhimin Tang tijdens haar performance bij de viering van Chinees nieuwjaar in Den Haag. Foto Huub uit het Broek
01 mrt 2008, 03:15 - Een rondreis door haar vaderland China, drie jaar geleden, drukte een zwaar stempel op het leven van de in Nederland woonachtige Mona Zhimin Tang.
Tot tweemaal toe pakte de geheime dienst haar op, om haar vervolgens op intimiderende wijze te ondervragen. In een kelder aan de andere kant van de wereld bleken functionarissen alles te weten van haar Nederlandse man. Ze beschikten bovendien over foto's van hun zoontjes, kenden hun namen, wisten waar ze naar school gingen. "Ze zouden er moeite mee hebben, zeiden ze, als deze mooie kinderen zonder moeder moesten opgroeien." Door tussenkomst van de ambassade kwam ze snel vrij. Maar eenmaa l terug in Nederland, sloeg de verwarring toe. Talloze mensen uit de Chinese gemeenschap, maar zelfs Nederlandse vrienden verweten Zhimin Tang dat ze met haar openlijke steun aan de in China onderdrukte meditatiebeweging falun gong haar kinderen in gevaar bracht. "Ik raakte steeds verder in een isolement. Dáár zat ik letterlijk vast, hier in het vrije Nederland voelde ik me niet minder gevangen."
Ze nam zich voor niet meer te praten, maar zich alleen nog in beelden te uiten. Ging naar de kunstacademie en nam zangles. Nu treedt ze her en der op met Zingende Steen. In deze performance bevrijdt ze, gehuld in een Chinees gewaad, al zingend een uit haar moederland meegenomen kei uit een kooi. Maar dat zingen is niet zomaar zingen. Haar krachtige bergstem - Zhimin Tang komt van een uitloper van de Himalaya in Zuidwest China - klinkt soms woest, dan weer hartstochtelijk. Hij kan gieren, janken en huilen, maar ook strelen. Uiteindelijk liefkoost hij, nadat ze de kooi heeft gesloopt en ze de koude, stille steen warmt in haar handen.
Zingende Steen was oorspronkelijk bedoeld om die traumatische opsluiting en ondervraging te verwerken. Zhimin ging in grijs gewaad aanvankelijk zelf als steen vermomd. Maar van lieverlee werd zij de bevrijder en de steen metafoor van een land en bevolking die worden gegijzeld door het Chinese communistische regime. Want China, zegt de kleine vrouw die ooit mee protesteerde op het Tien An Menplein, is allerminst de knuffelbeer die het westen graag in deze interessante zakenpartner ziet.
"Het regime is moordenaar en ondrukker. Van de beoefenaars van falun gong, van de Tibetanen. Met zijn doorgeschoten materialisme verpest het de cultuur en het landschap."
En zo kiest Zhimin Tang, die haar woonplaats Rosmalen onlangs verruilde voor een dorp in de omgeving van Tilburg, opnieuw voor confronteren. Ze deinsde er niet voor terug Zingende Steen bij wijze van verrassing uit te voeren bij de officiële viering van Chinees Nieuwjaar, op 9 februari jongstleden in Den Haag. Juist tijdens 'die schijnvertoning van iedereen happy met drakendans, circusacts en knallend vuurwerk', wilde ze de toeschouwers wakker schudden met haar bergstem.
Voor zover ze opviel, leverde dat haar verwijtende blikken op en hoon vanuit de gevestigde Chinese gemeenschap. Sommigen probeerden haar act zelfs te verstoren. Maar ze is zelf achteraf heel tevreden. De politie nam haar direct in bescherming. "En achteraf kreeg ik ook bijval van een paar Chinezen."
Ze weet zich in Nederland nog altijd gevolgd en geïntimideerd, de geheime dienst heeft haar op haar nieuwe adres 'verrassend snel weer gevonden'. Zo kreeg ze aan de vooravond van haar optreden in Den Haag enkele intimiderende telefoontjes en fluisterde een Chinese mannenstem: 'de ambassade jaagt angst aan'.
Maar, anders dan haar geliefde zangleraar in Nederland, meneer Zhang, weigert Zhimin Tang zich door angst te laten leiden. "Ik wil niet protesteren, maar eerlijk zijn. Ik laat me leiden door de falun gongprincipes waarachtigheid, compassie en verdraagzaamheid. De grootste angst is de angst zelf. Als ik niet eerlijk ben tegenover mezelf is dat kunstzinnige zelfmoord en kan ik nooit gelukkig zijn."
-
Het televisieprogramma Vals Plat van de NPS besteedt vanmiddag aandacht aan het werk van Mona Zhimin Tang.
Nederland 2, 16.30 uur.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
