Alimentatie wordt steeds slechter betaald. Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) heeft het drukker dan ooit met het innen van kinder- en partneralimentatie. Financiële problemen zijn maar voor ččn op de vier wanbetalers reden om niet te betalen. Onvrede over de manier waarop de alimentatie is berekend en de hoogte ervan blijken een groter probleem.
Zie ook:
Esther heeft een leidinggevende functie bij de overheid, haar partner werkt als ingenieur. Samen hebben ze een heel goed inkomen, zegt Esther. "Mensen die weten wat wij doen, zijn verbaasd als ze horen hoe weinig we te besteden hebben. Ik vind ons niet zielig, maar ik vind het wel oneerlijk."
Gezinsinkomen
Haar partner betaalt maandelijks meer dan 1.000 euro alimentatie. Esther: "Dat drukt zwaar op ons gezinsinkomen. Als de alimentatie is betaald, heeft hij net niet voldoende over om de hypotheek van ons huis te betalen. Alles komt dus op mij neer, de nieuwe partner."
Samenwonen
Volgens Esther heeft haar partners ex zelf ook een inkomen. "Bovendien heeft ze het huis volledig op haar naam gekregen. Zij en haar kinderen shoppen alsof het Gooische vrouwen zijn. De kinderen krijgen voortdurend dure merkkleding, terwijl wij amper kunnen rondkomen. Mijn partner had zonder mij nooit een eigen leven kunnen opbouwen, daarom zijn wij heel snel gaan samenwonen."
Beslag
Leo de Bakker, directeur van het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, herkent deze onvrede. Het LBIO int alimentatie als die niet wordt betaald. Zoals voor Marian (62). Een jaar geleden scheidde ze en de rechter bepaalde dat ze recht heeft op 1.500 euro alimentatie per maand. Maar omdat haar man een 'dure vriendin' kreeg – een Afrikaanse van in de 20, zo kan ze niet nalaten te zeggen – ging het mis. De ene keer betaalde hij 400 euro, de andere keer 1.000, maar vaker helemaal niets. Het LBIO legde beslag op zijn salaris en zijn belastingteruggave. Marian: "Vreselijk.We zijn toch bijna 41 jaar getrouwd geweest. Maar wat moest ik anders?"
Ingewikkeld
Het LBIO deed samen met de Hogeschool van Amsterdam onderzoek naar de oorzaak van de verslechterde betalingsmoraal van alimentatieplichtigen. Ruim een derde van de wanbetalers heeft bezwaar tegen de manier waarop de alimentatie is berekend of tegen de hoogte ervan. De Bakker: "Er is een maatschappelijke behoefte meer inzicht te krijgen in de berekening van alimentatie of de berekening zelf te kunnen uitvoeren. Dat lukt nu bijna niemand, want er is geen berekening zo ingewikkeld als die van alimentatie."
Maatwerk
Hij kijkt met interesse uit naar een wetsvoorstel dat in voorbereiding is, geďnitieerd door VVD en PvdA, waarin de berekening van alimentatie wordt vereenvoudigd. "Je kunt je afvragen of het niet nog simpeler moet. Huurtoeslag, zorgtoeslag en eigen bijdragen worden relatief eenvoudig berekend. Soms vinden ontvangers dat ze te weinig krijgen en mensen die moeten betalen, vinden het vaak te veel. Maar over het algemeen wordt erin berust. Waarom kan alimentatieberekening niet op gelijke leest worden geschoeid?"Hoewel De Bakker voorstander is van vereenvoudiging, kan hij ook argumenten aandragen waarom de huidige rekenmethode misschien niet zo slecht is. "Er wordt maatwerk geleverd. Een vereenvoudigde berekening blijft confectie die niet iedereen past."
Tremanorm
Bij vaststelling van alimentatie maken rechters gebruik van de Tremanormen, die veertig jaar geleden zijn vastgesteld. In 2009 werd co- ouderschap afgesproken bij een derde van de scheidingen waarbij kinderen betrokken waren. Daar zijn de Tremanormen niet op ingesteld. Die gaan ervan uit dat kinderen per nacht 5 euro kosten als ze verblijven bij de ouder waar ze niet meestal wonen. Dat leidt tot veel onvrede volgens De Bakker.
Rechtbank
Met een eenvoudiger systeem kunnen mensen zelf nagaan of hun onvrede terecht is en of het zinvol is een dure en ingewikkelde aanpassingsprocedure te starten. Die procedure zou ook laagdrempeliger kunnen, vindt De Bakker. Als omstandigheden veranderen, kost het nu een paar duizend euro om de alimentatie aan te passen, want een advocaat en een gang naar de rechtbank zijn daarvoor nodig.
Inzichtelijk
De Bakker denkt dat een inzichtelijke berekeningswijze het aantal mensen dat bij het LBIO aanklopt, zou verminderen. In 2011 is het bureau 5 procent vaker ingeschakeld dan het jaar daarvoor. Daarmee wordt de trend voortgezet, die eind 2008 is ingezet. Tussen 2008 en 2010 heeft het LBIO 33 procent meer aanvragen binnengekregen. Dat is deels ook te verklaren uit het feit dat er voor zowel kinderen als partners vaker alimentatie wordt gevraagd en door de rechter wordt toegewezen.
Vrouwen
Al is het aantal vrouwen dat economisch zelfstandig is, gegroeid van 39 procent in 2001 naar 48 procent nu. Uit CBS-cijfers blijkt dat in 1993 voor een op de vijf kinderen na een scheiding alimentatie was vastgesteld. In 2009 was dat een op de drie. Ook partneralimentatie komt vaker voor; in 1993 bij nog maar 15 procent van de echtscheidingen, in de jaren tussen 2003 en 2007 is dat in bijna 20 procent van de gevallen zo. De Bakker: "Ik heb er geen onderzoek naar gedaan, maar zie een verband met de algemene verharding en verzakelijking in de samenleving. De crisis zal ook meespelen. Ik kan me voorstellen dat als je recht hebt op geld, je dat in deze tijd eerder pakt."
Politiek
Verharing is er ook aan de andere kant. Fora op internet staan vol furieuze berichten, meestal van mannen, waarin wordt afgegeven op de ex en haar arbeidsmoraal. De politiek pikt deze geluiden op en vertaalt ze in proefballonnetjes en voorstellen. De maximale alimentatieduur van twaalf jaar staat ter discussie, met verwijzing naar Duitsland, waar alimentatie gebonden is aan drie jaar. De PVV werkt aan een wetsvoorstel waarin partneralimentatie wordt beperkt tot vijf jaar. De SP diende in 2009 een motie in om het arbeidsontwikkelingsplan voor alimentatieontvangers te onderzoeken. Maar die motie werd ingetrokken omdat de toenmalige staatssecretaris Timmermans van de PvdA met een wetsvoorstel van dezelfde strekking zou komen. Dat voorstel is er altijd nog niet.
(Esther is niet de echte naam van de geďnterviewde vrouw. Marian wil niet met haar achternaam in de krant.)
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.



Sorteer reacties













