Foto: ANP
In grote steden is het al jaren een bekend fenomeen. Maar in de rest van Nederland is het relatief nieuw: de opkomst van het pandhuis. Toch zijn er inmiddels vele tientallen particuliere pandhuizen, verspreid over grotere maar ook kleinere plaatsen.
Na de feestdagen breekt de drukste periode van het jaar aan, weten de meeste pandhuiseigenaren uit ervaring. Er is tijdens de dure decembermaand (te) veel geld uitgegeven en dan blijkt plots dat de hond een behandeling van de dierenarts nodig heeft.
Als je geen financiële reserves hebt en de bank wil je niets lenen, is het mogelijk om dat mooie horloge tijdelijk te belenen zodat de rekening toch kan worden betaald. Volgende maand – als er weer geld is – kan het horloge worden teruggekocht. Met rente, dat wel.
Spullen
Zo door de winkelruiten turend, zou het een 'gewone' winkel kunnen zijn, al is het aanbod van spullen wel wat ongewoon. Variërend van servies tot fietsen, van een elektrische gitaar tot een antieke staande klok. Sieraden en andere kostbare spullen liggen goed opgeborgen.
Bij het Nijmeegse pandhuis moet je eerst aanbellen voordat de deur wordt open gedaan. Eenmaal binnen legt de eigenaar van achter zijn bureau uit hoe hij – en de meeste andere pandhuizen – te werk gaat. Iedereen die contant geld nodig heeft, is welkom. Dat wil zeggen: mits je spullen hebt die wat waard zijn om te belenen. Dat kan variëren van een horloge tot bij wijze van spreken een Jaguar. Het minimumbedrag is meestal 50 euro, het maximumbedrag onbeperkt.
Imago
De meeste pandhuizen hanteren een rente van 15 procent per maand. In principe worden de goederen binnen een maand, hooguit drie maanden teruggekocht door de eigenaar. Gebeurt dat niet, dan worden de spullen te koop aangeboden in de winkel. Het beeld bestaat dat vooral mensen aan de onderkant van de samenleving in geval van nood terugvallen op het pandhuis.
Maar dat klopt niet, zeggen verschillende pandhuiseigenaren. "We hebben te maken met een negatief imago. Alsof we misbruik maken van de ellende van iemand anders. Maar zo zie ik het niet. We helpen mensen tijdelijk uit de brand en daar kunnen ze echt mee geholpen zijn. Zo is een van onze klanten een jonge ondernemer die zijn auto weleens heeft beleend omdat hij zijn personeel moest betalen en zijn klanten de betalingstermijn overschreden. Na een paar weken had hij het geld binnen en heeft hij zijn auto weer opgehaald. Zo'n jonge ondernemer krijgt tegenwoordig geen krediet van een bank. Hoe moet hij dan in zo'n geval anders aan zijn betalingsverplichtingen voldoen?", zegt David Janssen van het Nijmeegse pandhuis.
Bijstand
Natuurlijk zijn er ook de bijstandsgezinnen die financieel aan de grond zitten en voor (onverwachte) uitgaven soms hun dierbare spullen moeten belenen. Is dat geen misbruik maken van mensen in nood?
"Ook in zo'n situatie help je iemand, die op dat moment geen andere mogelijkheid heeft. En we blijven mensen, hoor. Als ik een schrijnend verhaal hoor, wil ik ook wel eens met m'n hand over mijn hart strijken en vallen er goede afspraken te maken."
Tevreden
Er zijn in Nederland naar schatting zo'n zestig organisaties waar mensen terecht kunnen om hun sieraden of goederen te verkopen of te belenen met de mogelijkheid ze later weer terug te kopen. Het is een sector die snel groeit. Bijna alle ondernemingen zijn na 2000 gestart, op de gemeentelijke pandhuizen in Den Haag en Amsterdam en een paar juweliers na.
De pandhuizen en terugkoopwinkels hebben bij elkaar zo'n 150.000 unieke klanten, zo blijkt uit onderzoek door het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven in opdracht van het ministerie van Financiën. Een flink aantal klanten (bijna de helft) komt meerdere keren terug. Omdat ze geen andere keuze hebben, maar ook omdat ze tevreden zijn over de dienstverlening.
Crisis
De deurbel van de pandhuizen zal de komende jaren naar verwachting alleen maar vaker rinkelen. Door de crisis kijken banken steeds strenger naar de kredietwaardigheid van hun klanten: het krijgen van een lening wordt voor de meeste mensen moeilijker.
Daarnaast is er grote kans dat meer mensen hun baan verliezen door de economische crisis, waardoor misschien ook weer meer mensen te maken krijgen met schulden. Aan de andere kant is er meer concurrentie tussen de verschillende pandhuizen en weten mensen ook andere kanalen te vinden, zoals bijvoorbeeld Marktplaats. Al is daar het recht op terugkoop natuurlijk niet geregeld.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
