'Boeren, zeker de geitenhouders, moeten zich ervan bewust worden dat ze zonder draagvlak in de samenleving niet kunnen overleven'.foto Lex van Lieshout/ANP
De maatregelen tegen Q-koorts worden versoepeld. Dat schrijven staatssecretaris Bleker van Landbouw en minister Schippers van Volksgezondheid aan de Tweede Kamer. Bleker en Schippers baseren hun besluit op adviezen van deskundigen en op het feit dat alle melkgeiten- en melkschapenbedrijven hebben voldaan aan de vaccinatieplicht.
Zo worden onder andere het uitbreidingsverbod opgeheven en de opslagtermijn van mest verkort. De maatregelen worden versoepeld, omdat door de verplichte vaccinaties de Q-koorts epidemie 'in zekere zin over is'. In de brief van de staatssecretaris en minister is echter eveneens te lezen dat de adviezen van de deskundigen niet eensluidend zijn. Ook de patiëntenvereniging Q-uestion staat niet achter de versoepeling van de maatregelen. De patiëntenvereniging, GGD-Nederland en de Vereniging Nederlandse Gemeenten wensen het uitbreidingsverbod uit voorzorg in stand te houden zolang er geen criteria zijn vastgesteld voor de afstand tussen veehouderij en woningen.
Die criteria zijn er op dit moment nog niet, omdat daarvoor nog geen wetenschappelijke onderbouwing beschikbaar is.
De staatssecretaris en minister zeggen begrip te hebben voor dit standpunt, maar beslissen toch anders. Dit beleid van versoepeling strookt niet met maatschappelijk in- en aanpassingsbeleid. Wat gebeurd is met de Q-koorts kan niet, mag niet en moet niet meer. Daar heeft de samenleving duidelijk om gevraagd en daar zie je in deze brief niets van terug. Bovendien blijkt uit een recente brief (22 september) van minister Schippers over de risicoanalysestructuur rond zoönosen hoe de twee ministeries nog steeds worstelen met hun verantwoordelijkheden.
Wat is hier aan de hand? De verplichte vaccinatie heeft zijn vruchten afgeworpen; het aantal besmettingen met Q-koorts is drastisch teruggelopen. Landelijk is een signaleringsoverleg voor zoönosen opgezet, waar vele organisaties en instanties bij betrokken zijn. Toch is het vertrouwen niet terug bij de patiëntenvereniging, gezondheidsorganisaties en gemeenten. Is het nu veilig op en rond de geitenbedrijven en zal de Q-koorts - of een andere zoönose- niet opnieuw slachtoffers maken? Zeker hier in Brabant, waar 2,5 miljoen mensen tussen ruim 32 miljoen dieren leven.
De Provinciale Raad Gezondheid maakt deel uit van het Brabants Kennisnetwerk Zoönosen, waarin huisartsen, GGD-artsen, dierenartsen, bedrijfsartsen en specialisten zitting hebben. Allen hebben inmiddels veel kennis opgedaan rond zoönosen (infecties die van dier op mens overgaan).
Het Brabants Kennisnetwerk Zoönosen heeft herhaaldelijk gepleit voor een pas op de plaats in de intensieve veehouderij en zeker ook op de geitenbedrijven. Vaccinatie is en blijft belangrijk. De geitenhouders hebben gevaccineerd, maar een behoorlijk aantal pas op het nippertje en onder druk van de VWA (Voedsel en Waren Autoriteit). Dat draagt niet bij aan het terugwinnen van vertrouwen.
Bovendien is meer nodig. Betere stallen en bedrijfsvoering, andere en veilige vormen van mestverwerking, bedrijfsgezondheidsplannen opgesteld samen met de dierenarts, meer inzicht in besmettingsbronnen, meer kennis over het voorkomen van verspreiding, inzicht in de optimale afstand tussen geitenhouderijen en woonkernen. Als dit allemaal niet gebeurt, dan is het wachten op een volgende uitbraak. De minister en staatssecretaris stellen ook geen daad naar getroffenen en dat aantal is groter dan alleen de mensen die echt ziek zijn geworden.
De geitensector heeft uiteraard tijd en steun nodig om de noodzakelijke aanpassingen te realiseren; daarom pleit het Brabants Kennisnetwerk Zoönosen voor die pas op de plaats.
Recent hoorden we op het congres 'One health' in het provinciehuis hoe ZLTO-voorzitter Hans Huijbers de veehouders opriep om in gesprek te gaan met omwonenden om het vertrouwen in de sector weer terug te krijgen. Voldoen aan verplichte maatregelen, zoals vaccinatie, is niet genoeg. Boeren moeten zich ervan bewust worden dat ze zonder draagvlak in de samenleving niet kunnen overleven.
Hij pleit voor 'boeren met de buren'.
Voor de geitenhouders ligt er een extra uitdaging om het vertrouwen terug te winnen. Zij zouden het gesprek moeten aangaan met de patiëntenvereniging Q-uestion en de gezondheidsorganisaties. Laten zien hoe ze werken aan al die noodzakelijke verbeteringen om de risico's op een zoönose in te perken.
De geitenhouders kunnen ondanks de nieuwe maatregelen van de ministeries ervoor kiezen om eerst te zorgen voor draagvlak in de Brabantse samenleving. Dat draagvlak zijn niet alleen de buren. Er zal ook aan een draagvlak gewerkt moeten worden bij de mensen die ziek geworden zijn door Q-koorts. Het Brabantse Kennisnetwerk Zoönosen wil de geitenhouderij hierbij helpen.
Mariet Paes is directeur van de Provinciale Raad Gezondheid en tevens voorzitter Brabants Kennisnetwerk Zoönosen.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
