Niet beschikbaar!
Een Libische rebel. foto EPA
De jeugd gaat Libië een nieuwe democratische toekomst geven. Dat is mijn inschatting van de toekomst van dit land.
Tunesië bevrijdde zich van dictator Benali, Egypte van Moebarak. Het zijn, net als in de andere Arabische landen, vooral de jongeren, doorgaans goed opgeleid, die de straat opgingen, geholpen door sociale media. Het virtuele netwerk bleek niet te bestrijden en het monopolie op informatie is nu van iedereen. Lees de tweets van @ShababLibya (Shabab=jongeren). Ze snakken naar eerlijkheid, gerechtigheid en een toekomst, voor iedereen. Leef mee met de tweets die verhalen van het verdrijven van de gehate burgemeester van Benghazi, Huda ben Amir, die bij Kaddafi in de smaak viel omdat een gehangene, slachtoffer van een schijnproces, niet snel genoeg stierf, en zij aan zijn voeten ging hangen om de strop nog wat steviger aan te trekken. Hij beloonde haar met het burgemeesterschap. Dat alleen al is genoeg voor een opstand, dunkt me.Amerika en Europa hebben rond Tunesië en Egypte af en toe zachte en soms hardere druk uitgeoefend. Libië is een ander geval. En eigenlijk is dat jammer. Het was beter geweest als de revolutie in Libië hetzelfde patroon had gekregen als in de buurlanden. De inzet van westerse wapens, gelegitimeerd door de VN, zonder grondtroepen of niet, is een gevoelige zaak. De bewoners van Benghazi en de rebellen zijn natuurlijk heel blij met de steun. Tegelijk kan het later tegen ze gebruikt worden. Westerse steun, al was die massaler, was er ook in de Golfoorlog, Irak, Afghanistan en daar is het - daarom - tot dusverre rampzalig gesteld met de maatschappelijke rust. Als de rebellen winnen en Kaddafi weg is, dan hebben ze dankzij expliciete westerse steun hun doelen bereikt. Dat zal als een smet op hun blazoen worden gezien. Amr Moussa, secretaris-generaal van de Arabische Liga, die het vliegverbod ondersteunde, begon al op dag één van de acties te piepen: geen aanvallen op burgerdoelen. Moussa heeft te maken met al die Arabieren die lijden onder het 'westencomplex': bewondering voor het westen met zijn vrijheid en democratie, afkeer vanwege de westerse dorst naar olie en de Israëlpolitiek.
Dat Kaddafi uiteindelijk vertrekt lijkt me een klare zaak. Het kan nog even duren, maar zijn verzwakte positie, het embargo tegen hem, een leger waar hij niet totaal op kan vertrouwen, zijn geen punten die in zijn voordeel spreken. Maar of de strijd lang of kort duurt, vraag is wat het lot wordt van verslagen Kaddafi-aanhangers. Nemen de rebellen ze in genade aan of gaan ze uit hetzelfde vaatje tappen als hun tegenstander? Wordt het tribale element belangrijk? Wordt Kaddafi's stam zwaar gestraft? De etnische kaart spelen is een gevaarlijke. Dit zal een test zijn in verzoening en democratie. Goed teken is dat overlopers tot dusverre welkom worden geheten.
En de moslimgroepen? Die spelen een tot op heden tamelijk onzichtbaar spel. Maar ongetwijfeld zullen ze, net als in Egypte, hun kans wagen. Als er straks vrijheid voor iedereen is, mogen ook zij zich manifesteren. Vrijheid is wat de jongeren overal in de Arabische wereld eisen en in dat woord zit dus ook de oplossing voor Libië. Vrijheid om een nieuwe staat op te bouwen. Het westen doet er goed aan zich zo weinig mogelijk te bemoeien met verdere politieke processen. Westerse en andere landen, vooral de Arabische, dienen als aanmoediging de nationale raad te erkennen, zoals Frankrijk deed. Deze voorloper van de nieuwe regering bestaat uit 31 leden van diverse politieke pluimage, een bewijs dat eenheid verkregen kan worden vanuit pluriformiteit. De nationale raad moet na het verdrijven van Kaddafi overwonnen tegenstanders de hand reiken, het land verenigd houden, een nieuwe grondwet voorstellen en het volk door verkiezingen over alles laten beslissen. De beeldvorming van de vlek van de verkregen westerse hulp zal de nieuwe regering niet weten weg te poetsen, maar misschien geeft de herwonnen vrijheid gelegenheid later dit taboe te bespreken en van dat eeuwige 'westencomplex' af te komen.
De politieke en militaire ontwikkeling van nu zou moeten uitmonden in een situatie die al bereikt is in Tunesië en Egypte; het grote kapitaal dat ook Libië moet koesteren zijn de jongeren die onmiskenbaar democraten willen en kunnen zijn. De politieke analyses van vooral Defensiespecialist Rob de Wijk die nu al sombert dat de Arabische lente over is gegaan in een Arabische herfst zijn van het klassieke 'de revolutie eet zijn eigen kinderen op'. Ik bestrijd dat en met mij oud-minister van Defensie Voorhoeve die ook stelt dat de Arabische jeugd de troefkaart van de revoluties is. Deze 'kinderen', gesteund door de nieuwe virtuele wereld, zijn in staat vrijheid en democratie te vestigen in de islamitische landen, en dus ook in Libië.
Jan Jaap de Ruiter is arabist aan de Universiteit van Tilburg.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
