Niet beschikbaar!
'De ervaring leert dat schoksgewijze accijnsverhogingen op tabak niet de verwachte overheidsinkomsten opleveren'. foto EPA
Het demissionaire kabinet-Balkenende heeft op Prinsjesdag bekendgemaakt dat de accijns op sigaretten en shag het komend jaar met 25 cent zal worden verhoogd.
Daarmee wordt 200 miljoen euro voor de schatkist binnengehaald.
Het is te gemakkelijk om het verzet van de tabaksindustrie tegen deze maatregel af te doen als kleinzielig. Sigaretten zijn schadelijk voor de gezondheid, en dat er accijns over geheven wordt is een gegeven dat we als fabrikant al lang hebben geaccepteerd. We zijn zelfs niet tegen accijnsverhogingen. Maar we zijn wel zwaar teleurgesteld dat de tabakssector voor de derde keer in vier jaar met zo'n forse accijnsverhoging wordt geconfronteerd.
De ervaring leert dat dergelijke schoksgewijze verhogingen niet de verwachte overheidsinkomsten opleveren. Sla er de beheersverslagen van de Belastingdienst maar op na. Bovendien hebben dergelijke verhogingen ernstige ongewenste gevolgen.
Dat een prijsverhoging van tabaksartikelen niet tot de gewenste overheidsinkomsten leidt, komt met name doordat de legale verkoop afneemt. Met andere woorden: rokers stoppen of minderen vanwege de hoge prijs, terwijl anderen overstappen op een lager belast product, zoals shag.
Het feit dat het percentage rokers in Nederland al jaren redelijk constant is, is bovendien een duidelijke aanwijzing voor het bestaan van andere leveringskanalen. Men slaat goedkoop sigaretten in over de grens (waarmee de schatkist van een ander land wordt gespekt) of koopt illegale producten: gesmokkelde sigaretten die voor andere landen bestemd zijn en waarover dus geen accijns in Nederland wordt afgedragen, maar ook namaakproducten zoals Chinese nepwaar die uiterlijk niet van echt te onderscheiden is.
Dat de illegale handel een reëel probleem is blijkt uit de cijfers. Demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager schreef in mei aan de Tweede Kamer dat de inbeslagnames van illegale tabaksproducten in Nederland tussen 2007 en 2009 met maar liefst 247 procent zijn toegenomen. Toevallig een periode waarin de accijns twee keer fors werd verhoogd. Ook is het zo dat de illegale handel in sigaretten welig tiert in juist díe EU-landen die de hoogste sigarettenprijzen kennen. Als een forse verhoging per pakje wordt doorgezet, gaan Nederlandse sigaretten tot de duurste op het vasteland van de EU behoren.
Shag wordt lager belast dan sigaretten. Dat verschil is niet gering: de accijnsdruk op shag is minder dan de helft van die op sigaretten. Dat is vreemd, want beide productsoorten zijn schadelijk voor de gezondheid en zouden vanuit die optiek fiscaal gelijk dienen te worden behandeld. Als nu, zoals voorgesteld, de accijns op een standaardpakje sigaretten van 19 stuks en die op een pakje shag van 42,5 gram (goed voor ruim 40 sigaretten) met eenzelfde bedrag wordt verhoogd, komt daarvan niets terecht!
De sigarettenindustrie en de tabakshandelaren hebben de politiek dan ook een alternatief voorgesteld: je zou de accijnsverhoging eerlijker moeten verdelen over de twee productsoorten. Het overheidstekort kan net zo goed worden aangevuld door verhoging van een vast bedrag per rokertje (sigaret of shagje) in plaats van de gebruikelijke gelijke verhoging per pakje. De fabrikanten van shag wijzen weliswaar op de gevreesde toename van grensverkopen bij duurder wordende shag (de baaltjes tabak zijn in België inderdaad een stuk goedkoper) maar dat nadeel valt in het niet bij de scheefgegroeide marktverhoudingen door accijnsverschillen binnen Nederland.
Kortom: shag dient als substitutieproduct voor gefabriceerde sigaretten aan dezelfde fiscale behandeling te worden onderworpen als sigaretten. Beide producten dienen dan ook 'per rokertje' te worden belast.
Worden de verschillen in accijnsheffing ongemoeid gelaten, dan worden noch de gezondheidsdoelstellingen (minder rokers), noch de financiële doelstellingen (hogere accijnsopbrengsten) gerealiseerd. Integendeel: het zet de deur open naar illegale handel.
Robert Wassenaar is directielid bij Philip Morris Benelux.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
