Niet beschikbaar!
Er is een nieuwe ontwikkeling in het universitair onderwijs: het volgen van online colleges, dus via je pc kijken en luisteren naar de docent.
Zo wil de Universiteit van Tilburg jaarlijks 800 uur college online zetten. Is dat een goede zaak? Vooroordeel is dat studenten daardoor lui worden. En is persoonlijk contact niet een voorwaarde voor kwalitatief goed onderwijs? Dergelijke kritiek gaat ervan uit dat nieuwe techniek ons gedrag zou bepalen. Het is precies andersom: de techniek staat ons ter beschikking, biedt nieuwe mogelijkheden en het is aan ons om daar creatief gebruik van te maken.
Stampvolle collegezalen behoren binnenkort niet meer tot reguliere tijdverdrijvende activiteiten. Ze bieden toch al weinig mogelijkheden tot interactie en zijn daarom vaak eenrichtingsverkeer. Zo lenen grootschalige colleges zich als eerste voor verspreiding via internet. De trend is ingezet door het Massachusetts Institute of Technology dat vrijwel al zijn colleges online aanbiedt. Het lijdt geen twijfel dat in de nabije toekomst online colleges de norm zijn. Prima, want het verhoogt de toegankelijkheid. Sterker, universiteiten zouden ertoe verplicht moeten worden.
Afhankelijk van de persoonlijke voorkeur komen sommige studenten niet meer naar de collegezaal en volgen colleges enkel via het net. De angst dat er géén studenten meer komen is ongegrond. Iedere student onderkent het voordeel van direct contact met medestudenten voor zijn ontwikkeling. Daarnaast: hoe zit het met persoonlijk contact tussen student en docent? Dat is duidelijk: de universiteit kent naast hoorcolleges nog vele andere onderwijsvormen, zoals kleinschalige bijeenkomsten waarbij de nadruk ligt op interactie tussen studenten onderling of met de docent. Dergelijke interactieve colleges zijn op dit moment lastig via internet te realiseren. In theorie zouden deelnemende studenten en docent achter hun laptop een succesvolle interactie tot stand kunnen brengen. In de praktijk is dat moeilijk. De stand van de techniek schiet te kort. Een discussie bestaat uit meer dan beeld en geluid. Oogbewegingen en gezichtsexpressies bepalen mede wanneer een gespreksdeelnemer het woord krijgt of neemt, of hij het geleerde begrijpt of dat het nog abracadabra is. Instemming of afkeuring worden door subtiele gezichtsexpressies of lichaamsbewegingen overgebracht. Bij kleinschalige online colleges zou aandacht voor non-verbale communicatie leiden tot de eis om in de camera te kijken. Op de Universiteit van Tilburg wordt gewerkt aan nieuwe technieken die in de verre toekomst online interactieve colleges mogelijk maken. Onderzoekers proberen de pc te trainen in herkennen van non-verbale expressies.
Toch zal ook op korte termijn 'college online' de manier van studeren veranderen en verrijken. Je ziet het al: waar vroeger onderzoekers de hele wereld afreisden om hun favoriete toponderzoekers te zien, kunnen wij nu via online diensten hun presentaties bekijken. Bij studeren zal ook spoedig gebruik worden gemaakt van virtuele practica en werkcolleges via het net. Studenten werken online aan opdrachten en in geval van problemen worden ze verwezen naar het relevante fragment in het online college. Het is een kwestie van tijd voordat deze wijze van studeren gemeengoed wordt.
Eric Postma is hoogleraar kunstmatige intelligentie en Jaap van den Herik hoogleraar informatica. Ze zijn verbonden aan het Tilburg centre for Creative Computing (Universiteit van Tilburg).
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
