Niet beschikbaar!
President Obama foto ANP
Het streven van president Obama om Democraten en Republikeinen met elkaar te verzoenen, draait de soep in.
Tijdens de historische dagen rond Barack Obama’s ambtsaanvaarding in januari kon je al horen dat het ondanks zijn grote populariteit onvermijdelijk zou zijn dat hij, eenmaal in het Witte Huis beland, bepaalde groepen Amerikanen teleur zou gaan stellen. Dat gebeurde inderdaad, maar verrassend is dat die teleurstelling zich inmiddels heeft uitgestrekt tot het hele politieke spectrum: niet alleen bij rechts, maar ook aan de linkerkant en in het midden.
Sinds een maand of twee woedt er in de VS een kleine volksopstand over het voornemen van de president om het Amerikaanse systeem van ziektekostenverzekeringen ingrijpend te hervormen. De oppositie kwam aanvankelijk vooral van rechts. Congresleden werden tijdens het zomerreces geconfronteerd met luidkeelse protesten tegen de Democratische plannen.
De Democraten beweren dat die tegenstand georganiseerd is door verzekeringsmaatschappijen, die veel te verliezen hebben bij een hervorming van het systeem, én door rechtse activisten die Obama nooit als president zullen accepteren. In deze kringen wordt hij enerzijds beschouwd als een soort Leninist, die de Amerikanen een socialistisch systeem wil opleggen, en anderzijds als een nieuwe Hitler. De activisten zijn de spreekbuis van een flinke randgroep ter rechterzijde van het Amerikaanse politieke spectrum, die het beleid ziet als een samenzwering, zich door Obama bedreigd voelt en bereid is zich te verdedigen, desnoods met geweld. Vandaar hun ophef over de vermeende ’death panels’: de door voormalig vicepresidentskandidate Sarah Palin als schrikbeeld verzonnen commissies van medici die zouden moeten beslissen over leven en dood, vooral voor ouderen. Vandaar ook de posters van Obama als Hitler of het demonstratief gewapend opdagen bij diens spreekbeurten.
Er waren echter ook oprecht bezorgde burgers onder de demonstranten, mensen die vrezen dat een door de staat georganiseerde uitbreiding van het verzekeringsstelsel de staatsschuld nog verder zal doen stijgen. Obama heeft inmiddels enkele van zijn standpunten aangepast, maar dat kostte hem ook steun onder zijn eigen aanhangers. Zij zijn kwaad dat Obama de invoering van een ’staats-basispolis’ die naast de particuliere polis aangeboden <NO1>zou <NO>moet worden, lijkt te heroverwegen. Een succesvol lijkend wetsvoorstel is nu een stuk minder zeker.
Obama kan komende herfst dan ook een politieke nederlaag lijden, vergelijkbaar met de mislukte poging van Bill en Hillary Clinton in 1993-’94 om alle Amerikanen een betaalbare ziektekostenverzekering te bezorgen. Het is nog niet zo ver, en de politieke vaardigheden van Obama zijn wel eerder onderschat, maar de manier waarop het Witte Huis de zaken de afgelopen maanden heeft aangepakt, geeft te denken. Te weinig eigen initiatief en duidelijkheid; te langzaam op de campagne van rechts gereageerd.
In de Amerikaanse politiek bestaat geen grotere uitdaging dan te proberen elke Amerikaan medisch te verzekeren op een manier die noch de verzekerden, noch hun werkgevers, noch de staat tot faillissement brengt. President Harry Truman probeerde het in de jaren ’40 en faalde, Lyndon Johnson kreeg het in de jaren ’60 slechts voor ouderen en armen voor elkaar, en in de jaren ’90 volgde het debacle van Bill Clinton. Intussen is meer dan tien procent van de bevolking voor medische verzorging aangewezen op de Eerste Hulp, zijn tientallen miljoenen Amerikanen onderverzekerd en kan vooral het midden- en kleinbedrijf zich steeds moeilijker polissen voor werknemers veroorloven.
Het lijkt er steeds meer op dat de presidentiële wens om de hervorming met Republikeinse steun aangenomen te krijgen niet wordt vervuld. Het zal zelfs nog lastig worden alle Democratische neuzen dezelfde kant op te krijgen. Maar afgezien van de vraag of het lukt het plan door het Congres te krijgen, is het wel duidelijk dat het met een van Obama’s andere grote doelstellingen, namelijk depolarisatie, voorlopig niets wordt.
Ruud van Dijk is docent Nieuwste Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
