Niet beschikbaar!
'Het is juist goed als ziekenhuisdirecties niet langer zijn overgeleverd aan banken'.foto Albert van den Boomen
Het Brabants Dagblad publiceerde recent een artikel van economiechef Anita de Haas met als strekking dat de winstuitkering voor ziekenhuizen, die minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid onder voorwaarden mogelijk wil maken, een slecht idee is. Het artikel 'Portemonnee patiënt niet gebaat bij zorg die stuurt op winstbejag' draagt de kop analyse, wat suggereert dat het hier om een nauwkeurig onderzoek gaat waarbij het voorstel van meerdere kanten bekeken wordt alvorens tot een afgewogen oordeel te komen.
Het stuk bevat echter niets van dit alles: het is slechts een eenzijdige mening.De stelling die in het artikel verdedigd wordt is dat: (1) het doel is de zorg betaalbaar te houden, (2) winst alleen gemaakt kan worden door het zorgvolume uit te breiden en (3) winstuitkering dus tot hogere volumes en hogere kosten zal leiden.
Bij elk van de drie onderdelen van deze stelling zijn kanttekeningen te plaatsen.
Kostenbeheersing is geen doel, maar een randvoorwaarde. Het doel is kwalitatief goede zorg die ook betaalbaar is. Wij leven steeds langer en willen steeds langer van onze gezondheid genieten. Gezondheid is ons grootste goed en we zijn bereid daar flink voor te betalen. De meesten van ons zijn daartoe gelukkig ook in staat.
Het is niet de taak van de overheid deze vraag af te remmen. Wel is de vraag hoe de verhouding zou moeten zijn tussen eigen betalingen en collectieve en hoe we ervoor kunnen zorgen dat goede zorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar is en blijft.
Winst kan zeker niet alleen via hogere volumes bereikt worden. Andere mogelijkheden zijn verlaging van kosten, bijvoorbeeld door slimmere organisatie van zorg, of door goede innovatie.
Voorbeelden uit andere landen laten zien dat deze mogelijkheden niet louter theoretisch van aard zijn. Gespecialiseerde zorgfinanciers zijn goed op de hoogte van 'best practices' en zij kunnen op een slimme manier tegelijkertijd de kosten verlagen en de kwaliteit verhogen.
BD-redacteur De Haas stelt weliswaar terecht dat investeerders rendement willen zien en liefst zo hoog mogelijk. Maar zij vergelijken echter wel het rendement van investeren in de zorg met dat van alternatieven. Die alternatieve leveren op dit moment niet veel op, zodat zij met een relatief gering rendement genoegen zullen nemen.
Het wetsvoorstel van minister Schippers van Volksgezondheid opent nieuwe financieringsmogelijkheden voor ziekenhuizen en zorgt ervoor dat ziekenhuisdirecties niet langer aan banken overgeleverd zijn. Het vergroot dus de onderhandelingsmacht van ziekenhuizen. En sterk management benut die mogelijkheden en drukt de financieringskosten omlaag, hetgeen de zorg ten goede kan komen.
Met het bovenstaande is niet gezegd dat winstuitkering geen risico's inhoudt. De Haas stelt terecht dat de overgang van staatsgestuurde zorg naar marktwerking vol zit met angels en klemmen en duivelse dilemma's.
Maar: risico's kunnen wel degelijk ook beteugeld worden.
Goede wetgeving, scherp toezicht door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), intensieve concurrentie tussen zorgverzekeraars en professioneel ziekenhuismanagement zijn nodig om ervoor te zorgen dat de winst inderdaad bij de patiënt terecht komt en niet bij de financier.
Of aan die voorwaarden voldaan is kan alleen nadere analyse uitwijzen.
Eric van Damme is hoogleraar Economie aan Tilburg University (Law and Economics).
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
