Het moet ánders, nieuwe FNV

FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Foto: ANP

We zijn op een punt gekomen dat we een duidelijk beeld hebben van wat deze drie-eenheid vermag en waar de beperkingen liggen. De markt heeft veel goeds gebracht, maar zij faalt op essentiële punten, zoals op de huizenmarkt. De overheid heeft in Nederland enorm veel betekend, maar zij maakt een terugtrekkende beweging. De sociale partners hebben een bijdrage geleverd aan een sterk Nederland, maar zij lijken hun maximale reikwijdte gepasseerd te zijn.

De afnemende prestaties van overheid en sociale partners zijn goed te zien op de arbeidsmarkt. Op die markt is een grote diversiteit ontstaan van manieren waarop mensen arbeid verrichten. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar deze 'anderswerkenden' vallen niet of veel minder onder de regelingen die overheid en sociale partners ooit maakten. De arbeidsverhoudingen, de fiscaliteit en sociale zekerheid zijn onvoldoende toegerust op de contractuele diversiteit. De bestaande arbeidsmarktinstituties 'zien' de anderswerkenden niet, waardoor deze groep slecht toegang heeft tot scholing, pensioenen en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. De bestaande mechanismen hebben ook onvoldoende ruimte om maatwerk te leveren. Het individu wordt in uniforme regels geperst. Daardoor neemt de tweedeling op de arbeidsmarkt toe en brokkelt het draagvlak voor traditionele collectieve voorzieningen zoals pensioenfondsen verder af. Er doen steeds minder mensen mee en blijven uitgaven stijgen.

Ook de vereiste mobiliteit op de arbeidsmarkt blijft te beperkt, want de huidige instituties zijn traditioneel per sector georganiseerd. Dat sectormodel was ooit adequaat, maar het legt intussen beperkingen op aan de wendbaarheid en inzetbaarheid van werkenden. Daardoor dreigen productieve sectoren voldoende instroom van personeel te ontberen en komt de werkzekerheid in gevaar van mensen die te lang blijven hangen in 'probleemsectoren'.

In reactie op het falen van de drie coördinatiemechanismen neemt het belang van netwerken hand over hand toe. Op de huizenmarkt zien we bouwgroepen en groepen ouders regelen met elkaar de kinderopvang. Op de arbeidsmarkt verenigen zelfstandig ondernemers zich in zakelijke netwerken om grotere opdrachten binnen te halen en het werk slim te verdelen. In diverse regio's worden de handen ineengeslagen om de arbeidsmarkt te innoveren en bedrijven te voorzien van genoeg en goed geschoold personeel. Die regio's ondervinden de effecten van globalisering, crisis, krapte en krimp aan den lijve en kunnen niet meer wachten tot de patstellingen op nationaal niveau worden opgeheven. Ondernemingen, onderwijsinstellingen en lokale overheid vormen een zichtbare hand op de arbeidsmarkt die nieuwe typen van coördinatie tot stand brengt, dwars door sectoren en ketens heen en ook voor de niet-standaard werkers. De initiatieven en de energie die ontspruiten uit de nieuwe netwerken zijn noodzaak gedreven, maar prijzenswaardig en bemoedigend. Voor de traditionele instituties valt een duidelijke les te trekken. Zij zullen hun organiserend vermogen alleen op peil kunnen houden door nieuwe allianties aan te gaan met deze ontluikende netwerken. Dat geldt voor werkgeversorganisaties, vakbonden, maar ook voor de SER. De Nieuwe Vakbeweging zal alleen een succes worden als zij er in slaagt vitale coalities te sluiten met deze nieuwe actoren. Voor de samenleving en economie als geheel zijn nieuwe allianties van levensbelang omdat in de huidige onzekere omstandigheden alleen met vereende krachten innovatie, welvaart en sociale cohesie op beschaafd niveau te houden zijn. De Nieuwe Vakbeweging heeft daarmee goud in handen want Huub van der Lubbe van De Dijk zingt het al zijn halve leven: 'Ik kan het niet alleen!'

Linde Gonggrijp is directeur FNV Zelfstandigen en Ton Wilthagen is hoogleraar arbeidsmarktbeleid aan de UvT.

Meer Mening

• vr 18-05 Facebook: een duur koopje
• vr 18-05 Leer kicken op de contrasten van bont Brabant
• vr 11-05 Barre tijden voor de Brabanders
• vr 11-05 Btw-verlaging komt wél ten goede aan theaterbezoeker
• do 10-05 Geen enkele weldenkende SP'er ontkent de Oostblok-terreur
• do 10-05 Media, denk na over je privacybeleid
• wo 09-05 Nieuw plan voor vakbond is sprong in het diepe
• ma 07-05 SP is fiere internationalistische partij
• vr 04-05 De oorlog herdenken in vijf lessen
• vr 04-05 SP: de Socialistisch Nationalistische Partij

Sorteer reacties

Gustaaf een deel verplicht afstaan is dat geen hebbe-cultuur van een socialistische partij? De partij leiders in de oostbloklanden zaten er wel heel warmpjes bij. Beter als de arbeiders die ook werden uitgebuit. Geweldig een socialistische heilstaat.

Jos D - 10-02-2012 | 15:11

Het moet dus anders??.Hmmmmmmmmm,.......Zijn ze er dan nu nog nooit uit?? Ik dacht dat het al allemaal Pijs en Vrede was daar bij die FNV. Ach ja met mooie woorden als De nieuwe vakbeweging heeft goud in handen,daar schiet je nu eenmaal niets mee op hoor,maar daden hé?U weet toch wel mevr.Jongerius,Solidaritiet en Eenheid maakt macht.

Mijn mening. - 09-02-2012 | 20:33

Er komt alleen rechtvaardigheid en sociaal samenleven als de SP het hier voor het zeggen krijgt. De rest zit er alleen voor hun eigen portemonnee. Mensen zijn daar zo aan gewend dat als een bestuurslid van de SP weigert zijn deel af te staan aan de partij, zoals afgesproken, zij dit figuur nog gelijk geven ook, zover zijn we al afgezakt naar de hebbe-hebbe-cultuur.
Het moet dus anders, we moeten er dus meer zijn voor elkaar en vanuit sociaal gevoel gaan leven. AMEN !

Gustaaf - 09-02-2012 | 16:37

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Regels voor artikelreacties

Het Brabants Dagblad lezers graag de mogelijkheid te reageren op nieuwsartikelen. Hieraan zijn voorwaarden verbonden. Lees de regels.

1. Het Brabants Dagblad houdt zich het recht voor om zonder opgaaf van redenen reacties te weigeren of te verwijderen.
2. Reacties met als afzender een overduidelijk valse naam, bijvoorbeeld die van een bekende Nederlander, of met in de afzender scheld- of schuttingwoorden worden niet geplaatst.
3. Verwijzingen naar websites worden niet geplaatst.
4. Er mag geen sprake zijn van het schenden van het copyright van derden (citeren mag, complete publicaties overnemen niet).
5. Letterlijk identieke reacties worden niet geplaatst.
6. Reacties in een buitenlandse taal kunnen we niet plaatsen.
7. Commerciële boodschappen worden niet geplaatst
8. Reacties die het technisch functioneren van de website zouden kunnen hinderen, worden niet geplaatst.
9. Reacties waarin niet fatsoenlijk wordt omgegaan met anderen, andermans mening niet wordt gerespecteerd of anderen worden beschuldigd worden niet geplaatst.
10. Oproepen tot oproer en demonstraties worden niet geplaatst.
11. Doodsverwensingen en reacties met scheldwoorden en/of beledigingen worden niet geplaatst.
12. De wet mag niet worden overtreden. Denk met name de wetsartikelen over discriminatie.
13. Van -ook geweigerde- reacties waarin concreet bedreigingen worden geuit tegen personen of groepen personen, doen wij aangifte.

Het IP-adres vanwaar wordt gereageerd wordt vastgelegd.

Zie ook de Leidraad ethisch handelen van de redactie van het Brabants Dagblad.