Niet beschikbaar!
'Als de PvdA volgens Hans Spekman linksaf moet slaan, zoals hij zei in zijn eerste toespraak als PvdA-voorzitter op het partijcongres in Den Bosch, dan zegt dat niets.'
De versnippering van de Nederlandse partijpolitiek bestond niet in 1977. PvdA en CDA maakten de dienst uit: 53 zetels voor de PvdA en 49 voor het CDA. Samen hadden ze 67% van het aantal zetels in de Kamer.
Nu is dat minder dan 20%, volgens de laatste peiling van Maurice de Hond. De VVD kreeg in 1977 28 zetels, drie minder dan het aantal dat de partij haalde tijdens de verkiezingen in 2010.Nemen we deze gegevens als basis, dan zien we dat bijna 50% van de zetels van PvdA en CDA nu is overgegaan naar andere partijen; SP, D66, GroenLinks en PVV.
In NRC schreef publiciste Floor Rusman dat een partij niet eindeloos op zoek kan blijven naar haar bestaansredenen. Zijn deze niet te vinden dan verliest ze haar bestaansrecht. Een boodschap van een politieke partij moet dus helder en overtuigend zijn, anders wordt het heel moeilijk. In concreto betekent dit dus dat Job Cohen echt moet stoppen met uitspraken als: "Ons verhaal is niet een makkelijk verhaal, de SP doet het op zijn manier; ik vertel wat mijn verhaal is." De conclusie van een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam spreekt boekdelen: kiezers zweven niet, maar partijen. Mensen weten heel goed wat zij van een politieke partij willen en blijven in hun afwegingsproces de partijen ofwel aan de linkerkant ofwel aan de rechterkant trouw. Dus een linkse kiezer zweeft alleen tussen PvdA, SP en GroenLinks.
Als de PvdA volgens Hans Spekman linksaf moet slaan, zoals hij het verwoordde in zijn eerste toespraak als PvdA-voorzitter op het partijcongres in Den Bosch, dan zegt dat dus eigenlijk niets. De potentiële PvdA-kiezer manifesteert zich sowieso in dat politieke spectrum. Het is dus onwaarschijnlijk dat 'alle kaarten op links' de PvdA gaat helpen. De PvdA moet met een origineel verhaal aankomen, een verrassende variant op haar geschiedenis als volkspartij van zowel minderbedeelden als ook intellectuelen en welgestelden. Daar ligt de kracht van de PvdA, in het samen laten gaan van solidariteit én individuele emancipatie. Deze strategie is realistischer dan een subtiele kopie van de SP te willen zijn. De PvdA moet uitgaan van eigen kracht.
Velen vragen: wat kunnen we verwachten van Hans Spekman? Zal hij kiezers weten terug te winnen? Dit is een misverstand, denk ik. Niet een partijvoorzitter wint zetels terug, maar een partijleider met een helder verhaal en overtuigende mediaoptredens. Een partijvoorzitter moet zich bezighouden met de gezondheid van de partij, of ze goed georganiseerd is, of er genoeg discussie is en of er politieke talenten naar boven drijven. Als Spekman een stempel op de partij wil drukken is dat riskant. Dan creëren de media al snel een opstootje. Spekman moet relatief onzichtbaar zijn maar tegelijkertijd nadrukkelijk aanwezig in de partij. Hij moet reizen door het land en leden spreken.
Het is duidelijk dat veel PvdA'ers ontevreden over Cohen zijn, maar Spekman moet hem steunen zolang Cohen leider is. Niemand is gebaat bij een nieuwe dolkstoot in de rug van de partijleider. Ook de periodieke roep om Lodewijk Asscher betekent niet zoveel. Dat PvdA'ers in een anonieme enquête stellen dat Cohens dagen geteld zijn, dat oogt heel stoer. Maar, die boodschap was al een tijdje geleden gebracht door oud-voorzitter Lilianne Ploumen. Uiteindelijk komt het leiderschap van Cohen pas echt ter discussie te staan als er PvdA'ers opstaan die met naam en toenaam in de media hun twijfels over hem uitspreken. Dat is nog niet gebeurd. De ironie is dat wat Cohen van Rutte vroeg dit weekend -opstappen als premier - hijzelf niet snel zal doen als partijleider. Natuurlijk is Asscher de gedoodverfde opvolger, maar hij zal niet staan te popelen. Het risico op afbranden is huizenhoog. De PvdA moet niet nogmaals de fout maken alle hoop op één persoon te vestigen.
Wil ze weer die volkspartij worden, dan moet er meer gebeuren, bijvoorbeeld dat vertegenwoordigers dagelijks aanwezig zijn op manifestaties, braderieën, op tv, in winkelcentra, of in een goed krantenartikel. Velen in de partij moeten overtuigd zijn van de boodschap van een partij. De inspiratie daarvoor komt van de leider, de organisatie van de voorzitter.
De PvdA kan slechts overleven als het inzet op vernieuwing van onderen. Er moeten nieuwe mensen komen, die zich hard willen maken voor de partij. Zij moeten zich groeperen en aangeven wat er veranderd moet worden. Mensen stemmen niet alleen op een persoon, ook op een partij. De PvdA moet de straat op, zich laten zien aan de mensen. Een partij denken te redden enkel met het verwisselen van de partijleider is een heilloze onderneming.
De PvdA moet zich ook niet laten verleiden door het simplistische rechts-links spel tussen SP en VVD. Die hebben het relatief makkelijk. Met eenvoudige sentimenten boren zij een aanzienlijk electoraat aan. De PvdA moet niet die plaats van de SP willen innemen. Natuurlijk blijft ze de partij van de bestaanszekerheid, maar zich opstellen als een partij die zich ook bezighoudt met onderwijs, cultuur, duurzaamheid, dat is essentieel willen mensen zich weer verbonden voelen met de partij.
Gerard Drosterij is politicoloog en publicist.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
