Met het celibaat zondigt de katholieke kerk tegen de Grondwet

Auteur: door Frans Derksen | donderdag 08 december 2011 | 09:38 | Laatst bijgewerkt op: vrijdag 09 december 2011 | 10:42

Tekstgrootte

Jan Peijnenburg (82) en zijn 85-jarige vriendin Threes van Dijck.

Priester Jan Peijnenburg en zijn partner Threes van Dijck gaan de rechter verzoeken een oordeel uit te spreken over het besluit van het bisdom Den Bosch om Peijnenburg zijn priesterlijke taken te ontnemen omdat hij het celibaat niet respecteert.

Die strijdbaarheid bevalt mij wel. Te lang heeft de rooms-katholieke kerk het zich kunnen permitteren om burgerlijke wetten naast zich neer te leggen. In rechtsstaat Nederland is, op basis van artikel 1 van de Grondwet, discriminatie niet toegestaan. De rechter kan met één tik van de hamer gehakt maken van het 'bisdommelijk' besluit.

Ligt het zo simpel? Rechtsstaat Nederland kent toch ook vrijheid van godsdienst? Impliceert deze vrijheid niet dat een kerk haar eigen regels mag vaststellen? Wie zich niet in deze regels kan vinden, kan immers eenvoudigweg uittreden.

Het lidmaatschap van een kerk is (goddank) niet verplicht. De centrale vraag is dus niet of priesters een relatie met een vrouw (of man?) mogen hebben, maar of een kerk – of welke club dan ook – regels mag uitvaardigen die in strijd zijn met artikel 1 van de Grondwet. De rechter zal zich uit moeten spreken over de principiële vraag hoe het kerkelijk recht zich verhoudt tot het burgerlijk recht. Meer bepaald: hoe de vrijheid van godsdienst zich verhoudt tot het anti-discriminatiebeginsel.

Hoewel ik geen jurist ben, lijkt mij dat hier geen misverstand over kan bestaan. Kerken mogen hun eigen regels stellen zolang deze niet in strijd zijn met de democratisch tot stand gekomen wetgeving van een land. Dat betekent bijvoorbeeld dat homostellen mogen trouwen, dat allochtone kinderen niet door een school geweigerd mogen worden omdat ze een ander kleurtje hebben en dat vrouwen niet uit functies geweerd mogen worden omdat zij vrouw zijn. Het betekent dus ook dat een goed functionerende en gewaardeerde priester niet uit zijn ambt gezet kan worden, louter en alleen omdat hij met iemand samenwoont.

Het verbod op discriminatie is een van de meest waardevolle verworvenheden van een beschaafde samenleving. Daarom dient het anti-discriminatiebeginsel altijd en overal te prevaleren boven welke vrijheid ook. Ik wens de rechter veel wijsheid en Jan en Threes nog veel gelukkige jaren. Samen!

Frans Derksen woont in Eindhoven en is tekstschrijver en ex- katholiek

Een passend abonnement? >>

Meer Mening

vr 18-05 Facebook: een duur koopje
vr 18-05 Leer kicken op de contrasten van bont Brabant
vr 11-05 Barre tijden voor de Brabanders
vr 11-05 Btw-verlaging komt wél ten goede aan theaterbezoeker
do 10-05 Geen enkele weldenkende SP'er ontkent de Oostblok-terreur
do 10-05 Media, denk na over je privacybeleid
wo 09-05 Nieuw plan voor vakbond is sprong in het diepe
ma 07-05 SP is fiere internationalistische partij
vr 04-05 De oorlog herdenken in vijf lessen
vr 04-05 SP: de Socialistisch Nationalistische Partij

Reacties

Sorteer reacties

l. baijens, u zou gelijk hebben, ware het niet dat de RK kerk zelf, priesterschap en gehuwdzijn zo onverenigbaar niet vindt als u stelt. Voor wie trouwde vóór het RK [en] priester te worden, vindt deze kerk deze kombinatie namelijk géén bezwaar. Ik ben zodoende daadwerkelijk 'ns een in funktie zijnde pastoor tegengekomen die met vrouw en kinders woonde in de pastorie, mét de zegen van Rome toe.

Toos - 18-12-2011 | 01:20

iemand die priester wordt in de Rooms Katholieke Kerk weet, dat het celibaat een "conditio sine qua non" is. Wil hij niet celibatair leven, dan moet hij ook het priesterschap eraan geven. Vergelijk het met het huwelijk (in RK zin). Ook daar kun je na je huwelijk niet met de buurvrouw te bed, ook al zou je dat graag willen. Zoiets beloof je en daar houd je je aan.

l. baijens - 17-12-2011 | 12:38

@ Wim, over vrouwen in de SGP is later een andere uitspraak gedaan of iets dergelijks. De details weet ik niet meer en ik heb nu de tijd niet om 't op te zoeken. In elk geval is het de SGP sindsdien níet meer toegestaan om vrouwen uit alles van hun partij te weren.
Uit welke tijd de kerkregels stammen, lijkt me minder terzake. Voorzover religies tevens onder het burgerlijk recht vallen, zullen ze zich immers daaraan moeten houden. En die wetten zijn de laatste eeuwen wél wat veranderd, worden nog steeds voortdurend aangepast zelfs. Althans, als de wijziging de 1e Kamer haalt natuurlijk :)
Overigens, als de RK religie vindt dat eeuwenoude wetten ook nu nog onverkort geldig zijn, dan ook celibaatsjurisprudentie uit bv. de 16e eeuw erbij in acht nemen ... ?

Toos - 15-12-2011 | 19:31

@Toos

De kerkelijke wetten of regels m.b.t. het celibaat stammen al van ver voor de grondwet. Ze zijn er ook niet strijdig mee gezien de strikte scheiding van kerk en staat. Simpel gezegd: Peijnenburg roept 'discriminatie', terwijl de regelgeving van het instituut of vereniging hier bepalend is. Zo staat het de SGP als politieke partij vrij om vrouwen GEEN zitting te geven in politieke organen. Net als Peijnenburg als priester is gebonden aan het celibaat zullen vrouwen die lid worden van de SGP zich dus moeten onderwerpen aan die regel!

Dus de grens lijkt me hier duidelijk getrokken en dat zal de rechter ook doen gezien eerdere uitspraken over min of meer dezelfde thema's.

Voor het overige heeft het weinig zin om uitzonderingen aan de orde te stellen in gedoogland Nederland. Het celibaat is helder, de Nederlandse wet ook. Dat men zich hieraan niet altijd houdt is gewoon een gegeven.

Wim - 15-12-2011 | 12:38

Marcel Buurman, hebt u dan niet die cijfertjes onder de reacties om erin teruguit te kunnen bladeren?
Mijzelf had ik al samengevat. Pieter onderbouwt, waarom er inherent sprake kan zijn van verregaande onrijpheid bij nieuwe priesters, ergo je dan niet spreken kunt van de vrijwillige resp. volwassen beslissing die de grondwet vraagt. Ook toont hij aan, dat deze kerk wél discrimineert: aan reeds gehuwden die alsnog RK [en] priester worden, wordt immers géén celibaatsvoorwaarde gesteld.
Genoemde bisdomwoordvoerder zei, niet het samenwonen te ver te vinden te gaan, dat kwam vaker voor. Maar wel: het openlijk bekritiseren van de celibaatsvoorwaarde. In het burgerlijk verkeer, zou je 't dan dus hebben over een ontslag op valse gronden. Daarnaast, zou een nietreligieuze organisatie een overeenkomst aangaan zoals een bisdom met priesters: zelfs om veel minder al, heb je 't dan over onredelijk bezwarende voorwaarden. Wat niet mag omdát contractant bij het aangaan, niet echt een andere keus had dan slikken-of-stikken.
Uit uw reactie maak ik op, dat dit bisdom 't blijkbaar dusdanig heeft ingericht, dat u een beroep op dergelijke wetten als kansloos beschouwt. Mogelijk, zij 't ook mogelijk dat andere juristen dat anders zouden zien. En zoals gezegd, ik als amateur weet niet in welke wetten 't dan wél te zoeken. Maar ook al weet ik niet precies wát: dát er hier iets mis is, mn. wat de huidige bisdommelijke verhouding tussen letter en geest betreft, dat staat voor mij buiten kijf.

Toos - 14-12-2011 | 19:08

1 2 3 4 5 Volgende

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Regels voor artikelreacties

Het Brabants Dagblad lezers graag de mogelijkheid te reageren op nieuwsartikelen. Hieraan zijn voorwaarden verbonden. Lees de regels.

Het Brabants Dagblad houdt zich het recht voor om zonder opgaaf van redenen reacties te weigeren of te verwijderen.
Reacties met als afzender een overduidelijk valse naam, bijvoorbeeld die van een bekende Nederlander, of met in de afzender scheld- of schuttingwoorden worden niet geplaatst.
Verwijzingen naar websites worden niet geplaatst.
Er mag geen sprake zijn van het schenden van het copyright van derden (citeren mag, complete publicaties overnemen niet).
Letterlijk identieke reacties worden niet geplaatst.
Reacties in een buitenlandse taal kunnen we niet plaatsen.
Commerciële boodschappen worden niet geplaatst
Reacties die het technisch functioneren van de website zouden kunnen hinderen, worden niet geplaatst.
Reacties waarin niet fatsoenlijk wordt omgegaan met anderen, andermans mening niet wordt gerespecteerd of anderen worden beschuldigd worden niet geplaatst.
Oproepen tot oproer en demonstraties worden niet geplaatst.
Doodsverwensingen en reacties met scheldwoorden en/of beledigingen worden niet geplaatst.
De wet mag niet worden overtreden. Denk met name de wetsartikelen over discriminatie.
Van -ook geweigerde- reacties waarin concreet bedreigingen worden geuit tegen personen of groepen personen, doen wij aangifte.