Tekstgrootte

En terecht. De nieuwe meters registreren namelijk persoonlijke informatie op een elektronische manier en seint deze door naar netwerkbeheerders en leveranciers van gas en elektriciteit. Hierdoor kunnen zij via het stopcontact zeer nauwkeurig 'achter de voordeur' kijken van consumenten. Aan de hand van de gegevens is het niet zo moeilijk te bepalen wat bijvoorbeeld het levenspatroon is, maar ook wanneer een huishouden op vakantie gaat. Verder komen de bedrijven te weten welke typen elektronische producten aanwezig zijn in de woning. Tegenstanders vrezen dus ook voor de veiligheid van consumenten.

Wat is een slimme meter nu eigenlijk precies en wat doet hij? Het apparaat gaat de komende jaren de huidige elektriciteits- en gasmeter in de meterkast vervangen. Dit verouderde toestel is 'dom' omdat het niet kan 'praten' met energiebedrijven. Ofwel, omdat het niet de meterstanden rechtstreeks doorgeeft aan deze maatschappijen. Dat kan zijn hippe, 'slimme' broer wel. Deze zal volgens nieuwe wetgeving per kwartier (elektriciteit) of per uur (gas) de standen doorgeven aan het energiebedrijf. "En hier zit nu juist de privacy angel", zegt Colette Cuijpers, universitair docent en onderzoeker aan de faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Tilburg. Samen met professor Bert-Jaap Koops heeft zij in opdracht van de Consumentenbond onderzocht of de slimme meter inbreuk maakt op de privacy.

De energieleveranciers hebben straks met de slimme meter zeker nog veel meer mogelijkheden. Die zijn gunstig voor hen, maar tegenstanders vragen zich af of minister Van der Hoeven zich wel realiseert wat de gevolgen hiervan zijn. Een energiebedrijf kan hiervoor heel eenvoudig een computerprogramma ontwikkelen en koppelen aan de slimme meter. Binnen enkele seconden sluit dit systeem een klant af van stroom zodra de meter aangeeft dat er sprake is van wanbetaling. Ieder systeem is te kraken en je moet er toch niet aan denken dat bijvoorbeeld Schiphol ineens van de netspanning wordt afgesneden, benadrukt Cuijpers.

Het lijkt de energiebedrijven er veel aan gelegen om het slimme apparaat zo snel mogelijk in ieder huis te installeren. Nu al plaatst Essent ongewild een 'slimme meter' in nieuwbouwwoningen terwijl de wet nog niet is goedgekeurd door de Eerste Kamer. Energiebedrijven zoals Essent geven aan dat als zij continue informatie over energiegebruik krijgen hierdoor hun energievoorziening efficiënter kunnen regelen. En dat is nu precies de muziek die onze minister in haar oren doet klinken. Zij is namelijk ook verantwoordelijk voor het efficiënter maken van de energiemarkt. Met de 'slimme meter' vangt zij dus twee vliegen in een klap: beter voor het milieu en beter voor de portemonnee. Al is het wel de vraag wiens portemonnee wordt gespekt. De energiebedrijven hebben de minister wel duidelijk aangegeven, dat efficiency alleen wordt verbeterd bij een honderd procent uitrol. Met andere woorden, alleen als in ieder huis in Nederland zo'n meter is geïnstalleerd, levert het de efficiencyverhoging op. Iedereen moet dus aan de 'slimme meter'.

In het kader van fraudebestrijding zou je de 'slimme meter' misschien kunnen accepteren. Bij een dubbele werkloosheidsuitkering bijvoorbeeld, kun je met lage meterstanden aantonen dat meneer niet op zijn eigen adres woont maar samen met mevrouw. Op dit moment ontbreekt echter elke onderbouwing dat het naar verhouding noodzakelijk is om alle consumenten een meter met online verbinding op te leggen, stellen de onderzoekers van de UvT.

Hun conclusie is dat de 'slimme meter' in zijn huidige vorm de Europese privacytoets niet doorstaat en wel om twee hoofdredenen. Het wetsvoorstel gaat veel verder, dan wat de richtlijn voorschrijft. Daarnaast is het ook beslist niet het minst ingrijpende middel dat voorhanden is. Alternatieven zouden wat dat betreft moeten worden onderzocht.

René Voogt is wetenschapsredacteur van de UvT.

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.

  Sorteer reacties

Reageren