Door de snelheid van vernieuwingen wordt de oudere werknemer minder productief en een verliespost voor een bedrijf.foto Harmen de Jong/ANP
Behalve dat we met zijn allen per jaar minder zijn gaan werken, werken we
ook over ons hele leven minder. Zestig jaar geleden werkten oudere mannen
niet minder dan jongere mannen, maar van de werknemers ouder dan 50 jaar
werkt tegenwoordig de helft al niet meer. Van de groep van 60- tot 65-jarige
mannen werkt er zelfs slechts een op de drie.
Zo leven we langer, zijn we rijker, maar werken we minder. Wie betaalt dat?
Wij zelf door genoegen te nemen met minder inkomen. Wij zouden nu veel
rijker zijn en (nog) meer kunnen consumeren als we, net als de Amerikanen,
zouden blijven doorwerken tot we er dood bij neervallen, zoals onze vaders
en grootvaders dat nog wel deden.
Door mensen de gelegenheid te
geven tijdig te stoppen met werken lossen we ook nog een groot probleem op
in de kennismaatschappij, namelijk dat de kennis van de oudere werknemer
steeds sneller versleten raakt. Door de snelheid van de technische
vernieuwing wordt de oudere werknemer minder productief en een verliespost
voor hun bedrijf. Wat gebeurt er als de aow-leeftijd wordt verhoogd? Dan
wordt het probleem van deze oudere werknemer groter. De werkgever moet dan
deze werknemer langer met verlies binnen zijn bedrijf houden. Een gevolg is
dat werkgevers er dan voor kiezen bij ontslagmaatregelen, zoals die nu
gaande zijn, ouderen eerder te ontslaan. Werkloos geworden ouderen zullen
nog minder makkelijk een nieuwe baan vinden. Verhoging van de aow-leeftijd
verslechtert dus de arbeidsmarktpositie van oudere werknemers. Mijn collega
Lans Bovenberg heeft voor dit laatste probleem een oplossing, zoals hij in
deze krant schreef (18 februari). Oudere werknemers moeten zich laten
bijscholen voor 'minder belastende' functies. Voor mensen die dat willen, is
dat een pracht oplossing, maar wie wil een stapje terug doen in zijn huidige
baan?
En hoe zit het dan met de door Bovenberg gesignaleerde grote
tekorten aan personeel in de zorg en het onderwijs die gaan ontstaan als
gevolg van vergrijzing? Dat die tekorten kunnen ontstaan, zal ik niet
ontkennen. Wat ik wel ontken is dat door iedereen te dwingen langer te
blijven werken dit probleem kan worden opgelost. Ook toekomstige generaties
zullen het recht opeisen welvaart te kunnen omzetten in vrije tijd. Het
verhogen van de aow-leeftijd zal er daarom niet toe leiden dat de zorg en
het onderwijs op het huidige niveau gehandhaafd blijft. Om dat doel te
bereiken, zullen we het voor jongeren aantrekkelijker moeten maken te gaan
werken in die sectoren. Er zal dus meer voor betaald moeten worden. Dat kan
alleen als we er meer belasting voor betalen. Jongeren én ouderen. Ouderen
zullen hun privileges in ons belastingstelsel moeten opgeven. Zo ook
huizenbezitters, naamloze vennootschappen en andere groepen die door de
wetgever uit de belastingwind zijn gezet.
Het verplicht opleggen
van een calvinistische werkethiek door het verhogen van de aow-leeftijd zal
niet werken. Wel ben ik het met Bovenberg eens dat we de mensen moeten
koesteren die langer willen doorgaan met werken. Laten we eens beginnen om
het voor hen makkelijker te maken na hun 65ste te blijven doorwerken. Als
gedwongen ontslag op 65-jarige leeftijd wordt afgeschaft zijn we al een stap
verder.
Harrie Verbon is hoogleraar openbare financiën aan de
Universiteit van Tilburg.
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Niet beschikbaar!

Sorteer reacties












