Postuum succes Larsson

foto David Lagerlöf/EXPO

De Millennium-trilogie van de Zweedse thrillerschrijver Stieg Larsson is een groot succes, ook in Nederland. De jongste herdruk meegerekend, gaat de teller richting 250.000 exemplaren.

Bij de uitgeverij hadden ze er aanvankelijk een hard hoofd in. Zou een boek met de titel Mannen die vrouwen haten (deel 1) wel aan lezers te slijten zijn? Moeiteloos, zo bleek. Ook de twee vervolgdelen, elk nog dikker, vliegen de winkels uit.

Het achterliggende verhaal over Stieg Larsson voegt een opmerkelijk dimensie toe. Stieg Larsson leeft niet meer. Hij is overleden op 9 november 2004, 50 jaar oud, na een zeer intens leven, zoveel is duidelijk. Hij heeft de trilogie in feite nagelaten. Journalist en activist was hij. Zijn leven stond in het teken van de bestrijding van extreem-rechts en andere totalitaire systemen in het algemeen en Zweden in het bijzonder. Zweden, het land van de moorden op politici als Olav Palme en Anne Lindh. Zweden, op het oog noordelijke koelte, maar veel broei in de onderste lagen.

Larsson was de grote man achter Expo, een onderzoeksplatform dat door het uitbrengen van een tijdschrift alle vormen van neo-fascisme en racisme aan de kaak stelde. Larsson was een obsessief werker, die nachten kon doorhalen met zijn speurtochten op het internet. Onderwijl werkte hij zijn dagelijkse rantsoen van zestig sigaretten weg. "Ik schrijf erg snel", zei hij in het enige interview dat hij als thrillerschrijver heeft gegeven, twee weken voor zijn overlijden. Het is verschenen in het Zweedse vakblad Svensk Bokhandel. "Het is gemakkelijk om detectives te schrijven. Het is veel moeilijker om een artikel van 5.000 tekens te schrijven voor Expo, want daarin moet alles 100 procent correct zijn. We kunnen geen fouten maken in Expo, dan worden we vervolgd."

Zijn trilogie moet hij bij wijze van ontspanning hebben geschreven, al wekken de boeken allerminst die indruk. "Detectives zijn lichte literatuur, entertainment." Hij begon eraan in 2001. "Voor de lol." Met een bevriende collega die ook gek was op het genre sprak hij over detectives waarin een duo zaken onderzoekt. Een tweetal met tegengestelde karakters. Hoe zou het zijn als het duo op leeftijd zou raken?

Larsson vroeg zich vervolgens af hoe het Pipi Langkous zou zijn vergaan in deze tijd, als deze vrolijke vrijbuiter vele jaren ouder zou zijn geworden. Had ze haar jeugdige rebellie kunnen volhouden? En zo ontstond Lisbeth Salander, de vrouwelijke helft van het speurdersduo in de Millennium-trilogie. Lisbeth Salander is 25, een totale outsider en computerhackster zonder sociale vaardigheden. Tegenwicht is haar collega Mikael Blomkvist, een 45-jarige journalist die voor het tijdschrift Millennium werkt.

Larsson onderscheidde zelf drie kringen van personages. De zeskoppige redactie van Millennium, een groep lieden van een beveiligingsfirma en een los-vaste groep politieagenten. Wat hem voor ogen stond, was een open romanwereld. "De personages komen niet zo maar de handeling binnen om iets te zeggen. Wat ze doen, beïnvloedt voortdurend de plot. Het is geen gesloten universum."

Legio verhaallijnen. Corruptie in deze tijd raakt verweven met een raadselachtige verdwijning van veertig jaar eerder.

Miljoenen exemplaren zijn wereldwijd inmiddels verkocht. De verfilmingen zijn in volle gang. Op 27 februari gaat de bioscoopfilm van Mannen die vrouwen haten in Stockholm in première. Ook de andere twee delen worden verfilmd. Of, wanneer en hoe (bioscoop of tv/dvd?) de films ook in Nederland te zien zullen zijn, is nog niet bekend.

Gouden handel voor de erven. En er is een vierde boek. Larsson wilde er tien schrijven, bleek uit nagelaten aantekeningen. Ook wilde hij, als hem iets zou overkomen, dat de opbrengst zou gaan naar de Socialistische Partij van Zweden, maar dat testament bleek niet rechtsgeldig. De opbrengst gaat nu naar zijn vader en broer. Is het vierde manuscript bezit van de familie, is het bezit van zijn partner? Een zaak voor Salander en Blomkvist.

Stieg Larsson - Millennium-trilogie, Uitgeverij Signatuur. Mannen die vrouwen haten, 10 euro. De vrouw die met vuur speelde, 19.95 euro. Gerechtigheid, 19,95 euro. (vert. Tine P.G. Jorissen-Wedzinga)

Meer Kunst

• vr 18-05 Arabische zangeres Warda overleden
• vr 18-05 Zanger Dietrich Fischer-Dieskau overleden
• vr 18-05 Top-dj's eenmalig in de bioscoop
• do 17-05 Donna Summer overleden
• di 15-05 Opgestapte Buma/Stemra-bestuurder niet fout
• zo 13-05 Bassist Donald Dunn overleden
• wo 09-05 Wereldreis Concertgebouworkest via 30 steden
• wo 09-05 Nick & Simon bij Vrienden van Amstel
• wo 09-05 John de Mol exporteert The Voice naar China
• ma 07-05 Kostbare cello breekt in paleis Spanje

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Regels voor artikelreacties

Het Brabants Dagblad lezers graag de mogelijkheid te reageren op nieuwsartikelen. Hieraan zijn voorwaarden verbonden. Lees de regels.

1. Het Brabants Dagblad houdt zich het recht voor om zonder opgaaf van redenen reacties te weigeren of te verwijderen.
2. Reacties met als afzender een overduidelijk valse naam, bijvoorbeeld die van een bekende Nederlander, of met in de afzender scheld- of schuttingwoorden worden niet geplaatst.
3. Verwijzingen naar websites worden niet geplaatst.
4. Er mag geen sprake zijn van het schenden van het copyright van derden (citeren mag, complete publicaties overnemen niet).
5. Letterlijk identieke reacties worden niet geplaatst.
6. Reacties in een buitenlandse taal kunnen we niet plaatsen.
7. Commerciële boodschappen worden niet geplaatst
8. Reacties die het technisch functioneren van de website zouden kunnen hinderen, worden niet geplaatst.
9. Reacties waarin niet fatsoenlijk wordt omgegaan met anderen, andermans mening niet wordt gerespecteerd of anderen worden beschuldigd worden niet geplaatst.
10. Oproepen tot oproer en demonstraties worden niet geplaatst.
11. Doodsverwensingen en reacties met scheldwoorden en/of beledigingen worden niet geplaatst.
12. De wet mag niet worden overtreden. Denk met name de wetsartikelen over discriminatie.
13. Van -ook geweigerde- reacties waarin concreet bedreigingen worden geuit tegen personen of groepen personen, doen wij aangifte.

Het IP-adres vanwaar wordt gereageerd wordt vastgelegd.

Zie ook de Leidraad ethisch handelen van de redactie van het Brabants Dagblad.