Het grillige oeuvre van Ted Noten

Auteur: door Theo van de Zande |   donderdag 20 november 2008 | 03:10 | Laatst bijgewerkt op: donderdag 20 november 2008 | 19:38

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Dildo's van keramiek, pistolen in Prada-tasjes, een Mercedes verzaagd tot handzame broches of een muis met parelketting vereeuwigd in acrylaat.

Zie ook:

Een greep uit het werk van de meest avontuurlijke sieradenmaker van Nederland, Ted Noten. Een even grillig als opzienbarend oeuvre waarvoor hij zondag in museum SM's in Den Bosch de prestigieuze Francoise van den Boschprijs in ontvangst komt nemen. En Noten verzekert dat de daaraan gekoppelde overzichtsexpositie van zijn werk op passend spraakmakende wijze van start gaat.

In Atelier Noten, zijn werkplaats/ laboratorium aan de Amsterdamse Kanaalstraat, wordt nog driftig geschaafd aan wat zondag uit moet monden in een glimmende show. Op de vlucht voor het oorverdovende lawaai van de schuurmachine zakt Noten in een meer rustige ruimte neer in een bank om zijn plannen toe te lichten. En dat is wennen voor iemand die omschreven wordt als impulsieve chaoot en ook weinig moeite lijkt te doen om onder die omschrijving uit te komen. "Het is lastig om hier stil te gaan zitten terwijl drie medewerkers en drie stagiaires op dit moment aan mijn tentoonstelling werken. Het liefst sta ik er bovenop en ben zelf mee aan het werk."

Het is de mentaliteit die kleeft aan de ambachtsman die Noten altijd gebleven is. Zijn hoofd is een stomende snelkookpan waarin alledaagse ingrediënten vermengd worden tot opzienbare concepten. Zelf vindt hij dat een beetje een groot woord.

"Het eigenlijke werk ontstaat pas bij het uitvoeren. Dan nemen mijn handen het over van mijn hoofd. Die hebben zo hun eigen gedachten. Ik ontdek wat er met het materiaal allemaal mogelijk is, hoe het voelt."

Die werkwijze bindt hem vanaf de Rietveld-Academie, aan het sieraad. "Het is zo oud als de mens. Het sieraad is de eerste vorm waarmee mensen zich onderscheidden. Maar het sieraad puur als decoratie, als mooi ding, daar heb ik niets mee. Het moet voor mij commentaar geven op de wereld om me heen."

Daarbij zoekt Noten met zijn werk voortdurend de grenzen van het begrip sieraad op. "Uitgangspunt blijft dat het draagbaar is, al is het maar één keer in gedachte. Zo houdt mijn werk de menselijke maat."

Het commentaar in zijn werk kan niemand ontgaan. Zo zette hij zijn slijptol in een glimmende Mercedes om de carrosserie in stukjes te verzagen tot handzame broches. Een statement, jazeker, maar wel één die volgens de bedenker op zichzelf moet staan. "Dat iedereen recht heeft op zijn eigen stukje Mercedes, zal wel voortkomen uit de solidariteitsgedachte die ik vanuit Limburg mee kreeg. Verder moet iedereen er maar vooral zelf iets van vinden. Ik geef de voorzet, anderen koppen hem in."

Hetzelfde geldt voor zijn misschien wel meest in het oog springende werk, een revolver met kogel in acrylaat gegoten tot een Prada-tasje. Wapens als symbool voor het geweld in ons, dat fascineert hem. Al tijdens een werkperiode bij zijn grote voorbeeld, de Zwitserse ontwerper Otto Kunzli, leidde dat tot discussie. "Kunzli wilde een stuk edelmetaal doorboren zodat het leek alsof er een kogel doorheen was geschoten. Dat vond ik onzin. De straat op, een pistool kopen en echt schieten, daar wilde Kunzli niet aan. Hij durfde het beest niet in zichzelf los te laten."

En juist die spanning tussen beauty en beast zou voor Noten een rode draad worden in zijn werk. Zijn succesvolle revolverproject leidt tot een voorlopig hoogtepunt met een vergulde Uzi in een koffer van acrylaat die hij begin december voor het eerst showt op de grote designbeurs van Miami. "Zie dat maar als een punt achter de serie."

Een volgend punt maakt hij zondag in het SM's waar opnieuw schoonheid en geweld elkaar raken.

Of het een knipoog is náár of kritiek óp, mogen we zelf uitmaken, maar Noten is met overgave in de glanzend gelakte wereld van de mode gedoken. Op de 'Tedwalk' die hij bouwt, showen modellen in het SM's zijn ontwerpen en laten ze achter, waarna de sieraden met geweld door bouwvakkers onder een stolp worden gefixeerd. "Natuurlijk had ik ook gewoon de prijs in ontvangst kunnen nemen en mijn sieraden in vier vitrines uit kunnen stallen. Maar ik heb me weer vanalles op de hals gehaald. We zijn in totaal met dertig man bezig aan de show. Foto-shoots, met fotografen, visagisten en coiffeurs, die op zo'n model vliegen. Zo heb ik mijn werk ook nog nooit gezien. Ik zie het als een grote ontdekkingstocht. Voor mij is het geen veroordeling, eerder verwondering. In die zin ben ik geen provocateur. Maar dat rebelse en steeds de grens opzoeken, dat zit wel diep van binnen."

Dat leverde hem de afgelopen jaren al exposities op in Berlijn, Tokio, Wenen en Lissabon. Des te meer dringt de vraag zich op waarom Noten pas zondag zijn debuut maakt in het SM's, een museum dat juist op sieradengebied een voortrekkersrol wil spelen.

Noten houdt zich daar niet zo mee bezig maar spectaculair wil hij het wel maken. Vooral omdat hij iets speciaals met Den Bosch heeft.

"Die stad zie ik als mijn datsja waar ik vaak in het weekeinde ben bij mijn vriendin. Dus misschien sloof ik me daarom zo uit. Indruk maken op mijn meisje."

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.

 
Reacties
laatste eerstSorteer reacties
Hallo Teddyboy,

Je kent mij wellicht niet meer maar ik heb in de laatste 2 jaar van de HAVO bij jou in de klas gezeten onder de naam : Tilly Truijen.
Weet jij of er in de toekomst nog een schoolreunie of klassereunie komt? Lijkt mij leuk!
Ik heb je gevonden via Google nadat ik je op ned.2 had gezien; de halve uitzending tenminste...Geweldig!!!

Veel groeten en succes + vooral veel plezier in alles wat je onderneemt van
Mathilda Beurskens-Truijen
Mathilda Beurskens - 15-10-2010 | 19:43

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig

Regels voor artikelreacties

Het Brabants Dagblad geeft lezers op de website de mogelijkheid te reageren op nieuwsartikelen. Het feit dat een mening of visie op maatschappelijke gebeurtenissen wordt gepubliceerd impliceert niet dat het Brabants Dagblad die mening ook deelt of op welke wijze dan ook ondersteunt. Het Brabants Dagblad houdt zich het recht voor reacties te weigeren.

  1. Anonieme reacties worden niet geplaatst. De afzender dient naam en bij voorkeur ook woonplaats te vermelden. Vermelding van het e-mailadres is verplicht.
  2. Reacties met als afzender een overduidelijk valse naam, bijvoorbeeld die van een bekende Nederlander, of met in de afzender scheld- of schuttingwoorden worden niet geplaatst.
  3. Verwijzingen naar websites worden niet geplaatst.
  4. Er mag geen sprake zijn van het schenden van het copyright van derden (citeren mag, complete publicaties overnemen niet).
  5. Letterlijk identieke reacties worden niet geplaatst.
  6. Maak de reacties niet te lang. De grens ligt bij 500 karakters. Complete boekwerken worden als reactie niet gewaardeerd en ook niet geplaatst.
  7. Nietszeggende reacties ("Tsjongejonge" of "Schandalig" ) zonder onderbouwing worden niet geplaatst.
  8. Reacties in een buitenlandse taal kunnen we niet plaatsen.
  9. Reacties volledig of overwegend in hoofdletters, plaatsen we niet.
  10. Commerciële boodschappen (spam) worden niet geplaatst
  11. Reacties die het technisch functioneren van de website zouden kunnen hinderen, worden niet geplaatst.
  12. Er zijn fatsoensregels. Reacties waarin niet fatsoenlijk wordt omgegaan met anderen en andermans mening niet wordt gerespecteerd worden niet geplaatst.
  13. Oproepen tot oproer en demonstraties worden niet geplaatst.
  14. Doodsverwensingen en reacties met scheldwoorden en/of beledigingen worden niet geplaatst.
  15. De wet mag niet worden overtreden. Denk bijvoorbeeld aan de Grondwet en met name artikel 1 ("Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.") Het beledigen of het aanzetten tot haat, discriminatie of gewelddadigheid vanwege ras, godsdienst, levensovertuiging, sekse of seksuele gerichtheid mag evenmin.
  16. Bij reacties waarin concreet bedreigingen worden geuit tegen personen of groepen personen, kunnen wij aangifte doen.

Het IP-adres vanwaar wordt gereageerd wordt vastgelegd.

Zie ook de Leidraad ethisch handelen (PDF) van de redactie van het Brabants Dagblad. Neem bij vragen contact op met de betreffende redactie .