Zie ook:
Operakenner Ben Coelman, onder meer werkzaam bij de Nationale Reisopera, kan deze opera's iedere dag horen. "Geheide krakers", benadrukt hij. "Een opera als 'Carmen' van Georges Bizet zit zowel dramaturgisch als muzikaal ontzettend goed in elkaar. Een verhaal met een goede kop en kont, en meeslepende muziek die iedereen altijd wil horen. 'Carmen' bevat de ene tophit na de andere, een echte top tien opera. Schouwburgbezoekers zijn ook altijd weer benieuwd hoe de rol van Carmen wordt ingevuld."
Topdrama gecombineerd met geweldige muziek, dat is de sleutel tot succes, ziet Coelman. "Kijk maar eens naar 'De Parelvissers' van dezelfde Bizet. Enkele mooie aria's maar het drama zelf is ronduit belachelijk. Zo'n opera wordt dan ook maar weinig uitgevoerd."
"Altijd maar weer die 'Carmen', zou je bijna denken. Maar toch is het een opera die de tand des tijds subliem heeft doorstaan", vertelt Mark Duijnstee, samensteller van de eerste, actuele website over opera's in Nederland (www.operanederland.nl).
"Puccini's 'Tosca' is daarentegen een opera die het vooral moet hebben van een ijzersterk verhaal, en drie schitterende aria's die het bij het publiek altijd goed doen. En bij 'Die Zauberflöte' van Mozart wacht de liefhebber steevast op de vijftien minuten durende bijdrage van de Koningin van de Nacht. Een veeleisende hoge sopraanrol, met lastige hoge noten. Er zijn operafanaten voor wie de hele Zauberflöte is mislukt als de Koningin haar hoge nootjes niet haalt", vertelt Duijnstee met een glimlach.
Maar andere factoren spelen ook een rol in het succesverhaal van een opera. In deze snelle tijd is het belangrijk dat een opera makkelijk uitvoerbaar is door de operahuizen, aldus Coelman.
"Compacte opera's als Carmen en Tosca zitten verhaaltechnisch en muzikaal zo sterk in elkaar, die passen helemaal bij de huidige zapcultuur. Vergelijk het met de populaire musicals of tv-drama's: veel spektakel en lekker snel. Opera's met veel vaart en een pakkend drama die ook nog eens goed te bezetten zijn door operagezelschappen."
Theaterdirecteuren kiezen dan sneller voor een opera die bij een breed publiek aanslaat. Ook de Oost-Europese operagezelschappen die en masse naar Nederland trekken met hun voorstellingen kiezen voor de toppers. Coelman: "Ze willen allemaal volle zalen. Het is een selffulfilling prophecy, dus kom je ook steeds bij de allerbekendste opera's terecht."
En de toekomst? Vooralsnog blijven de grote operasuccessen beperkt tot veelal drama uit de achttiende en negentiende eeuw. Of herbergt de twintigste eeuw nog verborgen operahits? "Jazeker", klinkt Coelman beslist. "Igor Stravinsky's 'Rake's Progress' en Benjamin Brittens 'Peter Grimes' zijn opera's die puur drama koppelen aan fantastische muziek. Opera's die de komende eeuwen repertoire zullen houden."
Ook in de huidige tijd kan er ineens een pareltje opduiken, ondervond Mark Duijnstee onlangs. "De opera 'Dr. Atomic' van John Adams. Een aangrijpende opera over Robert Oppenheimer en zijn atoombom, met geweldige aria's. Een actueel verhaal met spanningsvolle muziek, een ideale combinatie."
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
Niet beschikbaar!














