De x-factor van de ware operahit

Auteur: door Mark van de Voort |   woensdag 15 oktober 2008 | 03:18 | Laatst bijgewerkt op: woensdag 15 oktober 2008 | 08:45

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Carmen, Tosca, Die Zauberflöte. Brabantse operaliefhebbers worden de komende periode op hun wenken bediend.
De ene na de andere operatopper staat in deze contreien op de bühne. Vol verwachting uitkijken naar de kroonaria van de Koningin van de Nacht, en opnieuw benieuwd naar het hartverscheurende 'Vissi d'arte' uit 'Tosca'. Keer op keer kiezen operaregisseurs en theaterdirecteuren voor deze succesnummers. Opera's van vaak meer dan honderd jaar oud, die nog altijd ongekend populair zijn. Want wat maakt deze opera's zo geliefd? Wat is de zogenaamde x-factor die tot het eeuwige operasucces leidt?

Operakenner Ben Coelman, onder meer werkzaam bij de Nationale Reisopera, kan deze opera's iedere dag horen. "Geheide krakers", benadrukt hij. "Een opera als 'Carmen' van Georges Bizet zit zowel dramaturgisch als muzikaal ontzettend goed in elkaar. Een verhaal met een goede kop en kont, en meeslepende muziek die iedereen altijd wil horen. 'Carmen' bevat de ene tophit na de andere, een echte top tien opera. Schouwburgbezoekers zijn ook altijd weer benieuwd hoe de rol van Carmen wordt ingevuld."

Topdrama gecombineerd met geweldige muziek, dat is de sleutel tot succes, ziet Coelman. "Kijk maar eens naar 'De Parelvissers' van dezelfde Bizet. Enkele mooie aria's maar het drama zelf is ronduit belachelijk. Zo'n opera wordt dan ook maar weinig uitgevoerd."

"Altijd maar weer die 'Carmen', zou je bijna denken. Maar toch is het een opera die de tand des tijds subliem heeft doorstaan", vertelt Mark Duijnstee, samensteller van de eerste, actuele website over opera's in Nederland (www.operanederland.nl).

"Puccini's 'Tosca' is daarentegen een opera die het vooral moet hebben van een ijzersterk verhaal, en drie schitterende aria's die het bij het publiek altijd goed doen. En bij 'Die Zauberflöte' van Mozart wacht de liefhebber steevast op de vijftien minuten durende bijdrage van de Koningin van de Nacht. Een veeleisende hoge sopraanrol, met lastige hoge noten. Er zijn operafanaten voor wie de hele Zauberflöte is mislukt als de Koningin haar hoge nootjes niet haalt", vertelt Duijnstee met een glimlach.

Maar andere factoren spelen ook een rol in het succesverhaal van een opera. In deze snelle tijd is het belangrijk dat een opera makkelijk uitvoerbaar is door de operahuizen, aldus Coelman.

"Compacte opera's als Carmen en Tosca zitten verhaaltechnisch en muzikaal zo sterk in elkaar, die passen helemaal bij de huidige zapcultuur. Vergelijk het met de populaire musicals of tv-drama's: veel spektakel en lekker snel. Opera's met veel vaart en een pakkend drama die ook nog eens goed te bezetten zijn door operagezelschappen."

Theaterdirecteuren kiezen dan sneller voor een opera die bij een breed publiek aanslaat. Ook de Oost-Europese operagezelschappen die en masse naar Nederland trekken met hun voorstellingen kiezen voor de toppers. Coelman: "Ze willen allemaal volle zalen. Het is een selffulfilling prophecy, dus kom je ook steeds bij de allerbekendste opera's terecht."

En de toekomst? Vooralsnog blijven de grote operasuccessen beperkt tot veelal drama uit de achttiende en negentiende eeuw. Of herbergt de twintigste eeuw nog verborgen operahits? "Jazeker", klinkt Coelman beslist. "Igor Stravinsky's 'Rake's Progress' en Benjamin Brittens 'Peter Grimes' zijn opera's die puur drama koppelen aan fantastische muziek. Opera's die de komende eeuwen repertoire zullen houden."

Ook in de huidige tijd kan er ineens een pareltje opduiken, ondervond Mark Duijnstee onlangs. "De opera 'Dr. Atomic' van John Adams. Een aangrijpende opera over Robert Oppenheimer en zijn atoombom, met geweldige aria's. Een actueel verhaal met spanningsvolle muziek, een ideale combinatie."

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig

Regels voor artikelreacties

Het Brabants Dagblad lezers graag de mogelijkheid te reageren op nieuwsartikelen. Hieraan zijn voorwaarden verbonden. Lees de regels.

  1. Het Brabants Dagblad houdt zich het recht voor om zonder opgaaf van redenen reacties te weigeren of te verwijderen.
  2. Reacties met als afzender een overduidelijk valse naam, bijvoorbeeld die van een bekende Nederlander, of met in de afzender scheld- of schuttingwoorden worden niet geplaatst.
  3. Verwijzingen naar websites worden niet geplaatst.
  4. Er mag geen sprake zijn van het schenden van het copyright van derden (citeren mag, complete publicaties overnemen niet).
  5. Letterlijk identieke reacties worden niet geplaatst.
  6. Reacties in een buitenlandse taal kunnen we niet plaatsen.
  7. Commerciële boodschappen worden niet geplaatst
  8. Reacties die het technisch functioneren van de website zouden kunnen hinderen, worden niet geplaatst.
  9. Reacties waarin niet fatsoenlijk wordt omgegaan met anderen, andermans mening niet wordt gerespecteerd of anderen worden beschuldigd worden niet geplaatst.
  10. Oproepen tot oproer en demonstraties worden niet geplaatst.
  11. Doodsverwensingen en reacties met scheldwoorden en/of beledigingen worden niet geplaatst.
  12. De wet mag niet worden overtreden. Denk met name de wetsartikelen over discriminatie.
  13. Van -ook geweigerde- reacties waarin concreet bedreigingen worden geuit tegen personen of groepen personen, doen wij aangifte.

Het IP-adres vanwaar wordt gereageerd wordt vastgelegd.

Zie ook de Leidraad ethisch handelen van de redactie van het Brabants Dagblad.

Meer cultuur

  • www.probeereenkrant.nl
  • www.autotrack.nl
  • www.jobtrack.nl
  • www.mensenlinq.nl
  • www.funda.nl
  • www.kleintjesmarkt.nl
  • www.tickettrack.nl
  • www.deondernemer.nl
  • www.lekkerpuzzelen.nl
  • www.sweetdeal.nl