08 feb 2008, 03:05 - De Zuid-Afrikaanse zangeres en actrice Amanda Strydom viert in eigen land al tientallen jaren triomfen met haar literaire chansons.
Na Chris Chameleon en Gert Vlok Nel is ook zij nu in ons land te horen. Vorig jaar toerde ze al kort door Nederland land en verscheen haar album 'Briewe Uit Die Suide'. "Op de één of andere manier voel ik mij hier thuis", zegt Strydom. Wat ons bindt is natuurlijk de taal. Het Afrikaans is een baby van het Nederlands. Ik voel dat mijn muziek en mijn lyriek hier begrijp wordt." Ze spreekt een grappige mengelmoes van Engels, Nederlands en Afrikaans en is enkele weken in ons land is voor haar eerste grote tournee.
Slechts enkele van de achttien liedjes cd gaan over specifiek Zuid-Afrikaanse zaken. Meestal bezingt ze liefde, verlangen, weemoed, verdriet om een gestorven vriend of een ander universeel onderwerp. In arrangementen die het stempel 'chanson', 'kleinkunst', 'rock' of 'blues' dragen. Toch ademt haar album van begin tot eind een Afrikaanse sfeer.
"Natuurlijk! Want Zuid-Afrika is ook meer Afrikaans dan Europees", zegt de zangeres. "En ik ben blij dat we eindelijk echt vrije Afrikanen kunnen zijn. Tijdens de apartheid deed een kleine elite zichzelf voor als extreem Europees. Witter dan waspoeder.
Nu leef ik in een land waar nog veel problemen zijn, maar in de kern gerechtigheid bestaat. Zuid-Afrika is zo'n mooi en rijk land. Het probleem is alleen dat de rijken rijker en de armen armer worden. Dat geldt niet alleen voor de zwarte bevolking. Je ziet ook blanke daklozen in de steden."
Ze studeerde in de tweede helft van de jaren zeventig theater aan de universiteit van Pretoria. Het was de tijd van de bloedig neergeslagen opstanden in Soweto.
Strydom werd net als van veel andere jonge en progressieve blanken een felle tegenstander van het apartheidsregime. Ze speelde in theaterstukken en films, presenteerde televisieprogramma's en begon halverwege de jaren tachtig haar eigen, Afrikaanstalige theatershow. Later volgden platen in het Afrikaans. In 1994 maakte zij kennis met Stef Bos, de Nederlandse zanger die toen al succes had in Zuid-Afrika. Hij introduceerde haar bij het Nederlandse publiek en stelde uit de zes albums die zij vol zong 'Briewe Uit Die Suide' samen, haar debuut voor Nederland en België. Het is een album vol poëtische liedjes waarin naast melancholie vooral hoop doorklinkt. Wat volgens Strydom na de apartheid steeds sterker wordt, is het Afrikaans als taal. "In Johannesburg spreekt weliswaar bijna iedereen Engels. Maar in de rest van het land handhaaft het Afrikaans zich. Niet alleen onder blanken, maar ook bij sommige zwarte groepen. Er zijn Afrikaanstalige televisiestations en soaps die ontzettend populair zijn. Het Afrikaans wordt niet meer met apartheid geassocieerd. Toen ik jong was wilde ik uit protest tegen de apartheid alleen in Engelstalige stukken spelen en in het Engels zingen. Tot ik die prachtige Afrikaanse poëzie ontdekte van Breyten Breytenbach en Elisabeth Eybers." Ook Strydoms eigen teksten klinken vaak als poëzie. En als ze zingt, hoor je de actrice die haar repertoire wil doorleven. "Ja, als ik op het podium sta richt ik mij tot één persoon in de zaal. En als ik die weet te raken, heb ik mijn werk goed gedaan. "
- Amanda Strydom: Onder meer nog in: Koningstheater Den Bosch, zo 10 feb; De Lievekamp Oss, zo 17 feb
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
