'Een kroket is gezonder dan kaas'

"Bijna iedereen denkt te weten wat gezond eten is. De enige die het niet zeker weet, is misschien de voedingswetenschapper zelf." Die beseft dat nieuwe 'ontdekkingen' niet zelden herzien moeten worden omdat ze door de tijd en nieuwe onderzoeken worden ingehaald. Hebben rode wijn en chocolade, zoals wordt beweerd, inderdaad een gunstig effect op het hart? De liefhebbers willen het graag geloven. Katan: "Maar op z'n vroegst weten we dat pas zeker over 10 tot 20 jaar."

Maar wat is nu waar? Wanneer eet je een broodje gezond en wanneer een broodje aap? Tijdens het schrijven van zijn boek stuitte Katan op zaken waar hij nog nooit bij stilstond. "Zo realiseerde ik me nooit dat veel mensen denken dat je lichaam 's nachts stilstaat en dat het moet worden opgestart door te ontbijten." Op een lege maag zou het lichaam niet goed aan de slag kunnen. Een fabel, zegt Katan. "Net als de veronderstelling dat je voor het slapen gaan niet meer zou mogen eten. De motor van je lijf loopt namelijk 24 uur per dag."

Terug naar het ontbijt. "Er zijn aanwijzingen dat je suffer bent op een lege maag. Aan de andere kant is het effect van ontbijten een stuk minder groot dan het drinken van twee koppen koffie." Maar van koffie drogen we toch uit? Alweer een fabel, doceert Katan. "Mensen die dagelijks koffie drinken, hebben net zo veel vocht in hun lichaam als mensen die cafeïne mijden."

Vaak zijn fabels hardnekkig en ook wel begrijpelijk. Want wat kan er gezond zijn aan een kroket? Katan ontdekte echter tot zijn verrassing dat er wel degelijk iets te zeggen is in het voordeel van 'de ongezondste snack van Nederland'. "De laatste jaren is het frituurvet sterk verbeterd en de kroket levert flink wat ijzer op." Waar dat ijzer vandaan komt? Katan vond er nog geen sluitende verklaring voor. "Eerst dacht ik nog aan een tikfout, maar dat was niet zo. Het kan misschien komen door gebruik van orgaanvlees. Zo is lever heel rijk aan vitamine C en mineralen. Of misschien door toevoeging van wat bloedpoeder? Ik heb er met de industrie over gebeld. Maar die zeiden dat dat niet zo is."

Dus blijft hij zoeken. Zijn conclusie nu: "In vergelijking met een broodje kaas bevat een broodje kroket minder vet en calorieën, veel minder van het ongezonde verzadigde vet, meer opneembaar ijzer, en qua vitamines schelen ze weinig. Alles bij elkaar is een kroket beter dan kaas."

Niet iedereen zal even blij zijn met enkele conclusies van Katan. Want zijn biologische groenten en fruit echt beter voor onze gezondheid? Katan zou het graag beamen. "Ik ben erg gecharmeerd van biologische landbouw. Dan denk ik aan de antroposofische boerderijen die ik wel eens bezoek. Daar wordt met aandacht en liefde omgegaan met de natuur en het milieu."

Maar onderzoek wees uit dat er in biologisch geteelde groenten vrijwel dezelfde hoeveelheden voedingsstoffen zitten als in de conventionele varianten. " Ik vind het heel moeilijk om te zeggen, maar het is zoals het is."



Wel staat vast dat het eet- en leefpatroon van mensen die bewust biologisch of vegetarisch eten beter is. "Ze zijn meer bezig met gezonde voeding, roken minder, zijn serieuzer. Ze krijgen ook minder auto-ongelukken. Niet door het eten van onbespoten sla, maar omdat ze niet zo snel met twaalf pilsjes achter het stuur gaan zitten." Over alcohol is Katan duidelijk. Daar kan een mens kanker van krijgen. "We zijn tegenwoordig overal bang voor. Voor hormonen in het vlees, pesticiden en andere chemicaliën in het voedsel. Terwijl het effect daarvan op het lichaam vrijwel nihil is. Maar dat je van alcoholgebruik onder meer borstkanker en mond- en keelkanker kunt krijgen, daar hoor je weinig tot niks over. Zelfs artsen kennen het verband tussen alcohol en borstkanker niet."

Het is niet zijn bedoeling de lezers angst aan te jagen met wat ze allemaal wel of niet kunnen oplopen. Wat men uit zijn boek wil halen om gezonder te leven, is aan een- ieder om zelf te bepalen. Veel fruit eten bijvoorbeeld? Sommige mensen voelen zich schuldig als ze de dagelijkse twee stuks fruit niet halen. Maar, zegt Katan, zo ernstig is dat niet. "Zolang je tenminste dat fruit niet systematisch vervangt door vruchtenvlaai of appeltaart. Fruit eten is vooral goed omdat er weinig calorieën in zitten. En als je behoefte hebt aan iets zoets, is het veel beter dan een reep."

Onderzoek wees wel uit dat fruiteters minder vaak een hartinfarct krijgen. Katan: "Maar fruiteters joggen meer, roken minder, zijn slanker en eten meer vis: allemaal dingen die goed zijn voor het hart."

Mensen moeten fruit en groenten blijven eten. Al vindt Katan de hype eromheen overdreven. "Je moet niet de suggestie wekken dat er magische stoffen in zitten, die effecten hebben op het voorkomen van bijvoorbeeld kanker."

Hebben moderne produkten als Yakult of Activia een gunstige werking? "Je moet die reclame bekijken met het oog van een advocaat. Eigenlijk beloven de meeste producten niks. Activia zegt dat het de stoelgang bevordert, maar Danone vertelde mij wat ze daarmee bedoelen. Activia claimt niet dat het effect heeft op hoe vaak je ontlasting produceert, of hoe hard je moet persen, of hoe hard of zacht je ontlasting is. Activia claimt alleen dat het ervoor zorgt dat voedsel sneller door je darmen gaat. Wat je daaraan hebt? Geen idee!

"Becel pro-activ-yoghurt verlaagt het cholesterol met ongeveer 8 procent. Maar dat is niet aanzienlijk, zoals ze zelf beweren. Een goed medicijn verlaagt het cholesterolgehalte met 30 tot 40 procent." En al die groenten- en fruitsapjes in handzame flesjes? Katan: "Of die sapjes gezond zijn, is onduidelijk."

We leven in een tijd van meer voedsel en minder bewegen. Dus wordt de mens dikker. "In het begin zag je dat probleem vooral bij lager opgeleiden. Hoger opgeleiden letten dikwijls meer op hun eetpatroon. Maar zij zijn aan een inhaalslag begonnen. Ik denk dat alle dijken een keer barsten, met zo veel eten om ons heen."

Meer bewegen, de auto thuislaten en de kinderen per fiets naar school brengen. Én geen vette hap meer op school, geen frisautomaten, meer gym. Katan: " Klinkt allemaal logisch, maar of het werkt, weet je pas als je het in de praktijk test. In Frankrijk hebben ze de frisdrankautomaten in scholen verboden. Nu zie je een heel nieuwe industrie van Algerijnen die er met karretjes met fris langsgaan."

Een andere oplossing? "In twee dorpjes in Noord-Frankrijk sloegen ze de handen ineen om vetzucht te lijf te gaan. Met meer gym, extra fiets-en wandelpaden en adviezen van diëtisten en fitnesstrainers. Iedereen deed mee: politici, dokters, supermarkten. Uiteindelijk zag je er minder dikke kinderen dan in plaatsen waar niets werd gedaan. Het programma wordt inmiddels in heel Frankrijk beproefd, en ook in Zwolle is met zoiets begonnen."

Katan vindt wel dat mensen moeten blijven genieten van eten. "Je moet je er wel lekker bij voelen. Anders kun je net zo goed de soep, de groenten en het vlees tegelijkertijd in de mixer gooien."

Meer Gezondheid

• zo 20-05 Legionella bij UMC Groningen
• za 19-05 'Neem handletsel serieus'
• vr 18-05 'Schildklierziekte vaak niet herkend'
• do 17-05 'Psychiatrische patiënten slachtoffer geweld'
• wo 16-05 Universeel mechanisme dag/nachtritme ontdekt
• wo 16-05 'Meer groen in stad bespaart op zorgbudget'
• wo 16-05 ANBO: blij dat rollator uit basispakket gaat
• wo 16-05 Eigen risico zorg stijgt met 130 euro
• wo 16-05 Een op drie volwassenen heeft hoge bloeddruk
• wo 16-05 Mogelijk gezamenlijke claim om implantaten

Sorteer reacties

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Regels voor artikelreacties

Het Brabants Dagblad lezers graag de mogelijkheid te reageren op nieuwsartikelen. Hieraan zijn voorwaarden verbonden. Lees de regels.

1. Het Brabants Dagblad houdt zich het recht voor om zonder opgaaf van redenen reacties te weigeren of te verwijderen.
2. Reacties met als afzender een overduidelijk valse naam, bijvoorbeeld die van een bekende Nederlander, of met in de afzender scheld- of schuttingwoorden worden niet geplaatst.
3. Verwijzingen naar websites worden niet geplaatst.
4. Er mag geen sprake zijn van het schenden van het copyright van derden (citeren mag, complete publicaties overnemen niet).
5. Letterlijk identieke reacties worden niet geplaatst.
6. Reacties in een buitenlandse taal kunnen we niet plaatsen.
7. Commerciële boodschappen worden niet geplaatst
8. Reacties die het technisch functioneren van de website zouden kunnen hinderen, worden niet geplaatst.
9. Reacties waarin niet fatsoenlijk wordt omgegaan met anderen, andermans mening niet wordt gerespecteerd of anderen worden beschuldigd worden niet geplaatst.
10. Oproepen tot oproer en demonstraties worden niet geplaatst.
11. Doodsverwensingen en reacties met scheldwoorden en/of beledigingen worden niet geplaatst.
12. De wet mag niet worden overtreden. Denk met name de wetsartikelen over discriminatie.
13. Van -ook geweigerde- reacties waarin concreet bedreigingen worden geuit tegen personen of groepen personen, doen wij aangifte.

Het IP-adres vanwaar wordt gereageerd wordt vastgelegd.

Zie ook de Leidraad ethisch handelen van de redactie van het Brabants Dagblad.