Grasso, de Bossche producent van compressoren viert het 150-jarig bestaan. Foto Gérard Damoiseaux
Een blik in de fabriekshal van Grasso uit het grijze verleden. Foto Ronald Bakker
1/2
DEN BOSCH - Het is maar goed dat het Duitse conglomeraat GEA in 1992 Grasso wegkaapte voor de neus van 'bedrijvendokter' Joep van den Nieuwenhuyzen.
"GEA had een goede neus voor traditionele beroemde bedrijven die in de versukkeling waren geraakt. Ze hebben zeer goede mensen in de directie gezet, die de grootste problemen hebben opgeruimd en het bedrijf levensvatbaar gemaakt", zegt Paul Broekhuijsen.
De president van de koudetechnische divisie, waartoe ook installateur Grenco behoort, heeft de herrijzenis van Grasso onder Duitse vleugels van dichtbij meegemaakt. "GEA had ook noodlijdende bedrijven uit de failliete boedel van Oost-Duitsland gekocht na de val van de Muur. Daardoor kreeg Grasso er ineens een reeks veel potiger producten bij. Systematisch is het productengamma uitgebreid."
Onder zijn leiding is er een betere afstemming gekomen binnen Grasso. "Het kwam voor dat drie bedrijven van ons een offerte maakte voor de bouw van een installatie in Roemenië zonder dat ze dat van elkaar wisten."
Overnames en uitbreidingen hebben de laatste jaren geleid tot het wereldmarktleiderschap in koel- en vriestechniek met zo'n 45 bedrijven. "Zonder de betrokkenheid van GEA en de goede mensen was dit nooit gelukt", aldus Broekhuijsen.
Willem Grasso zal een dergelijk scenario niet bevroed hebben, toen hij in 1858 aan het Hinthamereinde in Den Bosch een smederij begon.
De van origine Tilburger vestigde zijn naam overigens met de fabricage van boter- en margarinemachines. Het was in de jaren 80 van de negentiende eeuw dat de uit Oss afkomstige boterhandelaar Jurgens en plaatsgenoot Simon van den Bergh de rechten verwierven op de productie van margarine.
Willem Grasso vervaardigde de machines voor deze sterk groeiende industrie, zo valt te lezen in een stuk van de hand van Bertie Geerts, werknemer van Grasso en archivaris van het concern.
Grasso wist zelfs een opdracht te bemachtigen voor de complete machinerie voor een margarinefabriek in New York. De steeds toenemende consumptie van margarine zorgde ervoor dat de margarinefabrieken voorraden aanlegden. Hier komt de koeltechniek in beeld, de techniek waarin Grasso nog steeds heel groot en innovatief is.
Zoon Henri Grasso ging zich hierin bekwamen en nam de zaak in 1894 op 30-jarige leeftijd over van zijn vader. Na een uitstapje naar Vught, waar Grasso wel kon uitbreiden en Henri Grasso honderd huizen liet bouwen voor zijn werknemers, keerde het bedrijf in 1913 terug naar Den Bosch met de 's-Hertogenbossche Machinefabriek Ketelmakerij en IJzer- en Metaalgieterij Henri Grasso', zoals de volledige naam luidde.
In zijn 150-jarige historie doorstond Grasso vele stormen. Die halverwege de jaren 30, een uitvloeisel van de wereldwijde crisis, betekende het einde van de naamgevers aan het hoofd van het concern. De gebroeders Van Heijst uit Den Haag kochten het bedrijf voor 85.000 gulden, waar destijds nog maar 50 mensen werkten.
Een nieuwe klap volgde in de Tweede Wereldoorlog toen de fabriek zwaar werd beschadigd. Wederom richtte het bedrijf zich op. De productie van boter- en margarinemachines werd afgebouwd en maakte plaats voor de bouw van koel- en vriesinstallaties speciaal bestemd voor de exportmarkt.
In tien jaar heeft Broekhuijsen de basis voor de toekomst van Grasso gelegd. Een toekomst die zowel ligt in opkomende landen als China, India en Brazilië als op de traditionele markten in Europa. "Door de stijgende energieprijzen en de steeds grotere nadruk op het milieu, vinden er constant innovaties plaats."
In de nieuwe economische grootmachten valt voor Grasso nog een hele wereld te winnen. "Door de opkomende middenklasse is er meer vraag naar producten dus ook meer vraag naar koelinstallaties. In China is er soms een bederf van 40 procent voordat iets bij de gebruiker is. De industrie trekt het land in, dus is er behoefte aan koude infrastructuur. We zijn nu een nieuwe fabriek aan het bouwen in Sjanghai", aldus de vertrekkende topman.
Broekhuijsen verruilt zijn baan als directievoorzitter van GEA's koudedivisie voor een zetel in de Raad van Bestuur van TBI, het Rotterdamse conglomeraat van bouw en aan de bouw verwante bedrijven. Ook zonder Broekhuijsen blijft Grasso in Den Bosch de plek waar nieuwe compressoren worden ontwikkeld.
"Het is fascinerend om te zien dat je een product dat al 150 jaar bestaat steeds weer weet te vernieuwen."
© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.
